Sponsorlu Bağlantılar
   

Ney Dersleri

Müzik Türleri ve Enstrümanları icinde Ney Dersleri konusu , Tutuş Ve Oturuş Pozisyonu Öncelikle şunu söylemeliyim ki neyzenlerin çoğu ister solak olsun ister sağ elini kullansınlar sol çalarlar biz de sol çalacağız. Tutuş pozisyonumuz şöyle olsun: Arka deliği sağ ...

Yeni Konu aç  Cevapla
 
Seçenekler
Alt 18-12-2008   #1 (permalink)
Arrow Ney Dersleri

Sponsorlu Bağlantılar


Tutuş Ve Oturuş Pozisyonu

Öncelikle şunu söylemeliyim ki neyzenlerin çoğu ister solak olsun ister sağ elini kullansınlar sol çalarlar biz de sol çalacağız. Tutuş pozisyonumuz şöyle olsun: Arka deliği sağ üst elimizin baş parmağı ile kapatmalıyız. Arka delik yarım kapanırsa ya da az kapanırsa ses çıkmaz.(Alttaki Resim)



Daha sonra sağ elimizin orta parmağı ile neyin üstten ikinci deliğini kapatıyoruz (Alttaki Resim)



Sol elimizin ayasını sol dizimize yapıştırıyoruz (Alttaki Resim)



Sol elimizin üçüncü parmağıyla (orta parmağımızla) neyin alt orta deliğini kapatıyoruz. (Alttaki Resim)



Bu hareketleri oturarak yapıyoruz vücudumuz ister istemez öne doğru eğilebilir normaldir. Belirli bir dönem sonunda vücut zaten kendi rahat durumunu alıyor o yüzden kendimizi germeden rahat pozisyonlarda çalışalım.(Alttaki Resim)



Ve Neyden Ses Çıkartıyoruz
Şimdi bu pozisyonumuzu bırakmıyoruz ve dudağımızı ıslık ötürecekmiş gibi yapıyoruz ve dilimizi içeri çekererek üflüyoruz.(Alttaki Resim)



Sesin rezonans yapması için azıcık çarpraz üflemeliyiz. Bu pozisyonda uzun uzun ses üfleyelim. Sadece aynı pozisyonda düz ses, uzun uzun ses, ses, uzun ses, ses,düz ses, uzuuuuuuun ses. 1. Ders Sonu Kolay Gelsin..

Dersler Neyzen Zeki Sözen'e Ait..

 

_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Sponsorlu Bağlantılar
Alt 20-12-2008   #2 (permalink)
Arrow Cevap: Ney Dersleri


Öğreneceğimiz sesler için arka deliği hep kapalı tutacağız. Bu arada artık " Arka delik" tabiri yerine AŞİRAN PERDESİ tabirini kullanalım. Diğer nefesli enstrümanların aksine Ney sazında perdelere, parmağımızın uçları ile değil de ortaları ile basarız.
Perdelere tam basmalıyız özellikle Aşiran perdesini tam kapatmazsak ses çıkmaz.






Perdeler

RE NOTASI:Bu pozisyonda ney üflemeyi zaten ilk dersimizden biliyoruz. Bu perdenin ismine RE adını veriyoruz. Klasik Türk Müziğinde bu perdenin ismi NEVA perdesidir ama şimdilik bu isimleri ezberlemek zorunda değilsiniz.

Kapatacağımız perdeler: Aşiran Perdesi,Sağ el üstte üçüncü parmağımız ve sol el aşağıda üstte üçüncü parmağımız.

Aslında Re notası sadece Aşiran deliği kapalı olarak da çıkar yani resimde ggördüğünüz parmaklarımız açık olabilir fakat diğer notaları çalmak daha kolay olsun diye bu pozisyonda çalışıyoruz.Alttaki Resime bakınız.



DO NOTASI: Şimdi üç parmağımızı da parmağımızı kapatıyoruz Sol elimiz aşağıda ve yine sadece orta parmağımızla kapatıyoruz. Bu perdeye DO (Çargâh perdesi) adını veriyoruz.Alttaki Resime bakınız.



Sİ NOTASI: Şimdi de üç parmağımızı kapatıyoruz ve buna Si (Segah) adını veriyoruz.Sol elimiz aşağıda ve yine sadece orta parmağımızla kapatıyoruz.Alttaki Resime bakınız.



LA NOTASI: Alttaki resimde gördüğünüz gibi tüm perdeler kapalı ve yalnızca en alttaki perdemiz açık

LA notasına: Dügah ismini veriyoruz.Alttaki Resime bakınız.



SOL NOTASI:Nihayet, tüm parmaklarımız kapalı üflüyoruz işte buna da SOL (Rast) adını veriyoruz.Alttaki Resime bakınız.



Ney etüdlerine başlarken Re sesini uzun uzun üfleyelim ki artık dudağımızın pozisyonu otursun. Daha sonra Do perdesinden ses çıkartmaya çalışalım.
Ses sağlam ve temiz bir şekilde çıksın.
Şimdi Si perdesinden Ses çıkartmaya çalışalım uzun uzun ses ve düz ses yalnızca Sİ perdesi üzerinde düz ses. Si çıktıktan sonra La perdesinden ses çıkartıyoruz uzun ses çalışıyoruz nağme filan yapmıyoruz ve düz ses çalışıyoruz.
Şimdi de Sol perdesinden ses çıkartıyoruz melodi çalmıyoruz düz ses üflüyoruz. Sol üflüyoruz uzun ses sol sesi düz ses........
Eğer dudağımız yorulduysa bir üst perdeden ya da Re perdesinden yeniden başlayıp düz ses üfleyerek Sol perdesine kadar inmeye çalışıyoruz.


Hepsi kapalı olarak belirttiğim Sol perdesinden kuvvetli ses çıkartmak.: (Sol sesini çıkartmak için re, do, si ve la seslerini de ister istemez çıkartmak zorundayız.

Perdelerin isimlerini ezberlemek. (Yani,Re hangi pozisyon,La hangi pozisyon, Sol hangi pozisyon gibi)

AŞİRAN PERDESİ TABİRİNİ EZBERLEMEK.



Dersler Neyzen Zeki Sözen'e Ait..
_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 01-01-2009   #3 (permalink)
Standart Cevap: Ney Dersleri


Ders 3

Bu derste Müzik Nazariyatıyla ilgileneceğiz ve bazı önemli terimlerin adlarını öğreneceğiz.

Nota Nedir ?
Müzik seslerini gösteren işaretlerin adıdır.Seslerini yazmak için kullandığımız bu işaretlerin yedi tane adı vardır: DO RE Mİ FA SOL LA Sİ ve DO

Porte Nedir ?
Kelime anlamı taşımak olan bu terimin müzik dilindeki anlamı şudur:Beş paralel düz çizgi ve dört çeşit aralıktan oluşan şekle porte denir.



Portedeki çizgi ve aralık sayılarını lütfen ezberleyelim.Daha sonraki derslerimizde 1.çizgi, 3.aralık gibi tabirleri kullanacağız.

Nota Değeri Nedir ?

Bir notanın çalınacağı süredir. Bu süreler çeşitli şekillerdeki notalar ile ifade edilir.

Tam (Birlik) Nota:



Müzik yazısında en uzun değerdir.Birlik notada 2 tane 2 lik,dört tane dörtlük,sekiz tane sekizlik,16 tane 16 lık,32 tane 32 lik nota vardır.Bu nota aynı zamanda dört dörtlük(4/4) nota diye de isimlendirilir.Dört vuruştan ibarettir.



1/2'lik (Yarımlık) Nota:



Sesli süre işaretidir.Değer ve sürece,birlik notanın yarısına eşittir.İki vuruşluk notadır.



1/4'lük (Bir Dörtlük) Nota:



Sesli süre işaretidir.Değer ve sürece birlik notanın dörtte birine eşittir.1/4 lük notada,2 tane sekizlik,dört tane onaltılık,sekiz tane otuzikilik ve onaltı tane altmışdörtlk nota vardır. Kısaca sadece dörtlük diye hitap edilir ve 1 Vuruşluk notadır.



1/8'lik (Sekizlik) Nota:



Sesli süre işaretidir. Değer ve sürece birlik notanın sekizde birine eşittir.1/8 lik notada,iki tane onaltılık,dört tane otuzikilik,sekiz tane altmışdörtlük nota vardır.




1/16'lık (Onaltılık) Nota:



Sesli süre işaretidir. Değer ve sürece birlik notanın onaltıda birine eşittir.1/16 lık notada,iki tane otuzikilik,dört tane altmışdörtlük nota vardır.



1/32’lik (Otuzikilik) Nota:



Sesli süre işaretidir. Değer ve sürece birlik notanın otuzikide birine eşittir.1/32 lik notada,iki tane altmışdörtlük nota vardır.




1/64’lük (Altmışdörtlük) Nota:



Sesli süre işaretidir. Değer ve sürece birlik notanın altmışdörtde birine eşittir.Müzikte en küçük değerdir.



Ders 4

Bu derste nota bilgilerimizi pekiştirip, notaları Ney'e aktaralım.



Bu nota değerlerinin anlamı şudur: Tam nota 4 vuruşluk notadır, yarımlık nota (1/2 lik) 2 vuruşluk notadır, dörtlük nota (1/4 lük) 1 vuruşluk notadır, sekizlik nota (1/8 lik) yarım vuruşluk notadır, 16 lık nota ise çeyrek vuruşluk notadır. 1/32 lik ve 1/64 lük notalara şimdilik geçmiyoruz sadece belirttiğim bu nota değerlerini tanımamız şimdilik yeterli olacaktır.

Not :Bir melodinin herhangi bir bölümünde melodi tekrarı için kullanılan işarete Röpriz denir. Bu sayfadaki portelerin başında ve sonunda bu rörpriz işaretini görmekteyiz. Bu işaret melodiyi bir kez daha çalmamıza yarıyor.

İkinci dersimizde Re perdesinin Neyimizde hangi pozisyona geldiğini biliyoruz (Alttaki fotoğraf)




Bu pozisyona göre şu notaları çalmaya çalışalım:

Re Notası Çalışması:






Do Notası Çalışması:






Si Notası Çalışması:





La Notası Çalışması:





Sol Notası Çalışması:




Ders Sonundaki Hedeflerimiz : Nota değerlerini öğrenmiş olmak ve Neyde hangi sesin hangi notaya denk geldiğini öğrenmek. (sol , la , si , do , re notalarının yerlerini öğrenmiş olmak)




Dersler Neyzen Zeki Sözen'e Ait..
_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 04-01-2009   #4 (permalink)
Standart Cevap: Ney Dersleri


Ders 5

Dersimiz kısa, sadece Do Diyez ve La Diyez perdelerini öğreneceğiz.
Önce diyez kavramını öğrenelim:
Diyez:Önüne geldiği sesi yarım ses kadar yükselten ya da tizleştiren işarettir. # İşareti ile gösterilir.Portede sırası ile #fa,#do,#sol,#re,#la,#mi ve #si şeklinde yazılır.(Bu işaret ilk olarak 1300 yılında kullanılmıştır.)
Şimdi Do diyez perdesini kullanalım:Aşiran perdesi zaten kapalı ve baş parmağımızla perdeyi kapatıyoruz ve #DO perdesi:



La diyez perdesi arka delik kapalı ve dört parmağımız da kapalı ve #La perdesi:




Şimdi Neyimizle şu çalışmayı yapalım:




şimdi bu çalışmamızı daha hızlandırmak için 1 er dörtlük notalar üzerinde çalışalım yani:




Daha da hızlandırıyoruz ve şu notaları çalıyoruz:




Şimdi daha tempolu çalıyoruz:




Şimdi diğer kura atlamamız için şu aşamaları bitirmiş olmalıyız:
-Ney tutuş pozisyonumuzu tamamladık ve artık ney üfleme pozisyonumuzu biliyoruz.
-Neyden Sol sesini çıkartmaya başladık ya da bu sesi uzun uzun üfleyebiliyoruz.
-Re,#Do,Do,Si,#La,La ve Sol perdelerinin Neyde hangi pozisyona geldiğini biliyoruz.
-Birlik nota,İkilik nota,1 Dörtlük nota ve Sekizlik Nota değerlerini ve kaç vuruşluk nota olduklarını da ezberledik.




Ders 6

6. Dersimizde orta perdeler diye hitap ettiğim Re,Mi,Fa,Sol,La notalarını ve Neydeki yerlerini öğreneceğiz.
Bu sesleri çıkartmamız için biraz daha sert üflemeliyiz. Dilerseniz önce portedeki yerlerini görelim ve bu notaları ezberleyelim.




Bu arada kısaca bemol konusunu da kısaca açıklayalım:
Bemol:Önüne geldiği sesi yarım ses kadar düşüren ya da pestleştiren işarettir ve şeklinde gösterilir.Portede sırası ile: si ,mi ,la ,re ,sol , do, fa şeklinde yazılır.
Şimdi de Mi bemol,Fa diyez ve La bemol perdelerine bakalım:




Bu verilere göre porteyi şimdi yeniden düzenliyorum ve notaları tek porte altında birleştiriyorum:



Bu notaların Neydeki yerleri de şöyle:
Re perdesini zaten biliyoruz tüm parmaklarımız ya kapalı ya da hepsi açık. Hepsi kapalı(Re) den başlayalım (Alttaki Resim) :




Mi bemol (Nim Hisar) perdesi için en alttaki re perdesini yarım açıyoruz ve diğer perdeler kapalı (Alttaki Resim):




Mi(Hüseyni) perdesine bakalım, Toplam altı parmağımız kapalı (Alttaki Resim):




Fa (Acem) perdesinde ise toplam beş parmağımızı kapatıyoruz (Alttaki Resim):




Fa diyez (Eviç) perdesinde toplam dört parmağımız kapalı (Alttaki Resim):




Porte Üstü Sol (Gerdaniye) perdesinde üstten üç parmağımız kapalı (Alttaki Resim):




Porte Üstü #Sol (Şehnaz) perdesinde iki parmağımız kapalı(Alttaki Resim):




ve La(Muhayyer) perdesi aşiran perdemiz kapalı ve diğerleri açık lütfen resme dikkat ediniz orta parmaklarımız yine kapalı (Alttaki Resim):




Dersler Neyzen Zeki Sözen'e Ait..
_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 21-01-2009   #5 (permalink)
Arrow Cevap: Ney Dersleri


Ney Dersleri 7

Yedinci dersimizde sizlere orta perdeler ile ilgili etüdlerimizi sunuyorum:

Buna şimdilik Re Notası çalışması diyelim ve şöyle çalmaya çalışalım:



Sadece bir kez değil de uzun uzun bu notaları çalmamız bize çok yardımcı olacaktır.Ağır tempo,hızlı,daha hızlı hatta çok hızlı şekilde çalalım ve sesleri artık notalara bakmadan çalacak seviyede olalım.
Mi Notası çalışması:




Fa Notası çalışması:




Sol Notası çalışması:




La Notası Çalışması:




Bu derste sizi fazla sıkmadan Es (Sus) işaretine değineceğim.
Es (Sus) işareti: İnsan ya da çalgı sesine kısa ya da uzun bir süre ara verilmesi işaretidir.
Es İşaretleri ve Değerleri:
Birlik Sus: Portenin 4. çizginin altındaki işarettir ve değeri dört vuruş kadardır.




İkilik Sus: Portenin 3. çizgisine konulan işarettir ve 2/4 lük nota kadar değeri vardır.




1 Dörtlük Sus: Bu işaret de görüldüğü gibi 2. çizgi ile 4. çizgi arasına yazılmış işarettir. Değeri bir dörtlük nota kadardır.




1 Sekizlik Sus: Değeri 1 sekizlik olan bu es işaretini ölçüye tamamlamak için 8 adet gösterdim.




Onaltılık (1/16) Sus: Değer çengellerindeki uç portenin 3. aralığına , 2. si de 2. aralığa yazılır ve kuyruk portenin 1. çizgisine kadar uzatılır. Değeri 16 lık nota kadardır.




Otuzikilik (1/32) Sus: Değer çengellerindeki uç,portenin 3. aralığına,2. si 2. aralığa yazılır ve kuyruk 1. çizgiye kadar uzatılır. Değeri 1/ 32 lik nota kadardır. Türk Müziğinde genelde 64 lük nota değeri neredeyse hiç kullanılmamıştır ;o yüzden ayrıca sitemizde belirtmeye gerek duymuyorum.





Ney Dersleri 8

Bir enstrümanda en önemli unsur dolgun ve güçlü sestir.Bu yüzden düz ses üflemeyi çok önemsiyoruz.
Tiz sesler:




Evet şimdi de bu notaları biraz açalım ve üst perdeler diye ifade ettiğim bu seslere bakalım:
Porte üstü Si:



Porte Üstü Do:



Porte Üstü #Do:




Porte Üstü Re:Aşiran Perdemiz kapalı Aslında tüm perdelerin (Aşiran Perdesi Hariç)açık olması gerekir fakat biz notaları daha kolay çalmak için iki elimizin orta parmaklarını gördüğünüz gibi kapalı çalacağız.Bu sesi olumsuz etkilemez ve daha kolay çalmamızı sağlar.



Bu sesler frekans olarak yüksektir ve Neyden diğer alt perdelere göre daha kolay çıkan seslerdir. Bu sesleri uzun uzun üflemek yerine ben size yine de alt sesleri uzun uzun üflemenizi öneriyorum. Ancak tabi ki bu tiz perdelerin isimlerini, yerlerini ve hangi pozisyonlara denk geldiklerini kesinlikle ezberlemeliyiz.
Önemli; Neyde çoğu enstrümanda olduğu gibi bir pozisyondan birkaç farklı ses çıkar. Bunun anlamı şudur:
Sol perdesinden çıkan sesler: Sol, Re, Sol (porte üstü) Alttaki Resim




La perdesinden çıkan sesler: La, Mi, La (porte üstü) Alttaki Resim




Si bemol perdesinden çıkan sesler: bSi, Fa, bSi (porte üstü) Alttaki Resim




Do perdesinden çıkan sesler: Do, Sol, Do (porte üstü) Alttaki Resim




#Do perdesinden çıkan sesler: #Do, #Sol, #Do (porte üstü) Alttaki Resim




Re perdesinden çıkan sesler: Re, La ve Re (Her ikisi de porte üstü) Alttaki Resim



Bu farklı sesleri daha önce belirttiğim gibi daha sert üfleyerek çıkartıyoruz.




Dersler Neyzen Zeki Sözen'e Ait..
_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 21-01-2009   #6 (permalink)
Arrow Cevap: Ney Dersleri


Ders 9

Ney sazında diğer enstrümanlarda da olduğu gibi aynı sesi farklı pozisyonlardan çıkartabiliyoruz. Bu sesler pesten tize doğru: Re, Mi, Fa, Sol, La ve tiz Do dur.

Mi, Fa ve porte üstü Do seslerini de aşiran perdesini açıp kapatarak buluyoruz. Aşiran perdesindeki Mi ve Fa seslerini ilerideki dersimizde Dem seslerde kullanacağız.

Türk Müziğindeki perdelerin isimlerine göz atalım:

Dem Sesler:




Diğer Sesler:



Bu dersi bitirip diğer dersimize geçmek için şu bilgilere sahip olmalıyız:
- Neyin nasıl tutulacağını biliyoruz.
- Artık Rast sesini çıkartabiliyoruz.
- Nota değerlerini biliyoruz.
- Notaları tanıyabiliyoruz.
- Diyez ve bemollü ara sesleri biliyoruz ve sazımızdan çıkartabiliyoruz.
- Sus işaretlerini tanıyoruz ve değerlerini biliyoruz.
- Notaların Neyimizde hangi pozisyona denk geldiklerini biliyoruz.
- Tiz perdeleri çalabiliyoruz ve hangi notaya denk geldiklerini biliyoruz.


Ders 10

TÜRK MÜZİĞİNDE BUGÜNE KADAR KULLANILAN KÜÇÜK USÛLLER


İki adet birim zamanlıdan 15 adet birim zamanlının sonuna kadar olan usûllere denir.
1 -Nim Sofyan:2 Adet birim Zamana sahip.
2 -Semai(Vals):3 Adet birim Zamana sahip.
3- Sofyan: 4 Adet birim Zamana sahip.
4- Türk Aksağı: 5 Adet birim Zamana sahip.
5-Yürük Semai: 6 Adet birim Zamana sahip.
6-Darb-ı Usûl :6 Adet birim Zamana sahip.
7-Devr-i Hindi:7 Adet birim Zamana sahip.
8-Devr-i Turan:7 Adet birim Zamana sahip.
9-Düyek:8 Adet birim Zamana sahip.
10-Müsemmen:8 Adet birim Zamana sahip.
11-Darb-ı Bulgar:8 Adet birim Zamana sahip.
12-Aksak :9 Adet birim Zamana sahip.
13-Evfer :9 Adet birim Zamana sahip.
14- Raks Aksağı : 9 Adet birim Zamana sahip.
15- Oynak :9 Adet birim Zamana sahip.
16-Üçleme:9 Adet birim Zamana sahip.
17-Aksak Semai:10 Adet birim Zamana sahip.
18-Aksak Semai Evferi:10 Adet birim Zamana sahip.
19-Lenk Fahte :10 Adet birim Zamana sahip.
20-Ceng-i Harbi:10 Adet birim Zamana sahip.
21-Tek Vuruş:11 Adet birim Zamana sahip.
22-Frenkçin: 12 Adet birim Zamana sahip.
23-Nim Çember:12 Adet birim Zamana sahip.
24-İkiz Aksak 12 Adet birim Zamana sahip.
25-Mazmuri: 12 Adet birim Zamana sahip.
26-Nim Evsat: 13 Adet birim Zamana sahip.
27-Şark-ı Devr-i Revanı: 13 Adet birim Zamana sahip.
28-Bektaşi Devr-i Revanı: 13 Adet birim Zamana sahip.
29-Devr-i Revan :14 Adet birim Zamana sahip.
30-Devr-i Turki :14 Adet birim Zamana sahip.
31-Musabba:14 Adet birim Zamana sahip.
32-Raksan: 15 Adet birim Zamana sahip.
33-Bektaşi Raksanı : Adet birim Zamana sahip.

TÜRK MÜZİĞİNDE BUGÜNE KADAR KULLANILAN BÜYÜK USÛLLER

Onaltı Adet birim zamanlıdan 120 adet birim zamanlının sonuna kadar olan usûllere Büyük Usûl denir.
1-Bektaşi Raksı: 16 Adet birim Zamana sahip.
2-Çifte Düyek: 16 Adet birim Zamana sahip.
3-Fer :16 Adet birim Zamana sahip.
4-Nim Berefşan:16 Adet birim Zamana sahip.
5-Nim Hafif : 16 Adet birim Zamana sahip.
6-Darb-ı Turki: 18 Adet birim Zamana sahip.
7-Nim Devir: 18 Adet birim Zamana sahip.
8-Fahte:20 Adet birim Zamana sahip.
9-Durak Evferi : 21 Adet birim Zamana sahip.
10-Hezec : 22 Adet birim Zamana sahip.
11-Şirin :22 Adet birim Zamana sahip.
12-Çenber : 24 Adet birim Zamana sahip.
13-Nim Sakil : 24 Adet birim Zamana sahip.
14-Evsat: 26 Adet birim Zamana sahip.
15-Beste Devr-i Revanı:26 Adet birim Zamana sahip.
16-Şark-ı Devr-i Revanı : 26 Adet birim Zamana sahip.
17-Devr-i Kebir: 28 Adet birim Zamana sahip.
18-Frengifer: 28 Adet birim Zamana sahip.
19-Remel: 28 Adet birim Zamana sahip.
20-Devr-i Sagir: 30 Adet birim Zamana sahip.
21-Hafif: 32 Adet birim Zamana sahip.
22-Berefşan:32 Adet birim Zamana sahip.
23-Muhammes:32 Adet birim Zamana sahip.
24-Darb-ı Hüner: 38 Adet birim Zamana sahip.
25-Sakil: 48 Adet birim Zamana sahip.
26-Nim Zincir: 60 Adet birim Zamana sahip.
27-Hâvi:64 Adet birim Zamana sahip.
28-Darb-ı Fetih: 88 Adet birim Zamana sahip.
29-Zincir: 120 Adet birim Zamana sahip.
Günümüzde bu usûllerin pek çoğu kullanılmamaktadır.
Bir eseri en güzel şekilde icra etmemiz için o eserin usûlünü bilmeliyiz. Aksi taktirde parçamızı deşifre edemeyiz. (Deşifre:Bir müzik parçasının notasını ilk görüşte okumak ve seslendirmek Büyük larousse 6. cilt sayfa:3092)



NİM SOFYAN USÛLÜ:

İki adet birim zamanlı ve iki darblı (vuruşlu) usûldür.
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 1 şeklindedir
Nim Sofyan usulünün en çok 2. Mertebesi kullanılır aşağıdaki gibi gösterilir:




SEMAİ USÛLÜ:

Üç adet birim zamanlı ve üç darblı Düm1,Tek1,Tek 1 , şeklindeki usüle verilen isimdir. Usûlün en çok kullanılan 2. mertebesini gösterelim:
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 1, TEK 1 şeklindedir.
Birinci mertebesi ¾ lük olup vals adını alır ve notası şöyledir:




SOFYAN USÛLÜ:

Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KE 1 Şeklindedir.
Sofyan usûlünün en çok 2. mertebesi kullanılmıştır aşağıdaki gibi gösterilir:




TÜRK AKSAĞI USÛLÜ:

Vuruluşu: DÜM 2, TEK 2, TEK 1 Şeklindedir.
Notası 1. Mertebesi:



DÜM 2, TEK 2, TEK 1 Şeklindedir.
Türk Aksağı ilk olarak Hacı Arif Bey tarafından bulunmuştur. Daha sonra İsmail Hakkı Bey tarafından yukarıda gördüğünüz gibi düzenlemiş ve kızının ismi olan Süreyya adını vermiştir. Bu usûl günümüzde yine Türk Aksağı adı ile anılmaktadır.


YÜRÜK SEMAİ USÛLÜ:

Altı adet birim zamanlı ve beş darplı(vuruşlu) usûldür.
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 1, TEK 1, DÜM 1, TEK 2 şeklindedir.
Notası:




DEVR-İ HİNDİ USÛLÜ:

Yedi adet birim zamanlı ve beş darblı Düm 1,Tek 1,Tek 1,Düm 2,Tek 2 şeklindeki küçük ve birleşik usûle Devr-i Hindi Usûlü denir.
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 1, TEK 1, DÜM 2, TEK 2 şeklindedir.
Notası:



Yukarıdaki gösterilen usûl 2. mertebesidir ve en çok kullanılan şeklidir.


DÜYEK USÛLÜ:

Sekiz adet birim zamanlı ve beş darblı usûle verilen isimdir.
Usûl senkopludur. (Senkop: Kuvvetli darb ile hafif olan darbın yer değiştirmesidir.)
Vuruluşu: DÜM 1, TEK 2, TEK 1, DÜM 2, TEK 2 şeklindedir.
Notası:



Bu usûl günümüzde en çok kullanılan usûldür.


AKSAK USÛLÜ:

Dokuz adet birim zamanlı ve altı darblı usûle Aksak usûlü denir.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KE 1, DÜM 2, TEK 2, TEK 1 şeklindedir.
Notası:



Aksak usûlünün birinci mertebesine Yürük Aksak ya da Çifte Sofyan denir. Daha ağır icra edilenine de Aydın denir. İkinci mertebesinin ismi de Aksak dır. Üçüncü mertebesi olan 9/4 lük usûle de Ağır Aksak adı verilir. Bu Usûlün en önemli özelliği usûl başındaki Düm ün tamamının ve onu takip eden Te nin yarısının Es işaretli olmasıdır. Biz buna Anakruz diyoruz. Yani Anakruz: Esere usûlün ortasından ya da başından hariç herhangi bir yerinde girilmesidir. Ağır Aksak Usûlündeki tüm eserler Anakruzlu başlar.


EVFER USÛLÜ:

Dokuz adet birim zamanlı ve altı darblı usûle Evfer Usûlü denir.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KE 1, DÜM 2, TEK 1, TEK 2 şeklindedir.
Notası:



Usûlün en çok yukarıda gördüğünüz 1. mertebesi kullanılır. İkinci mertebesine ise Ağır Evfer adı verilir.


RAKS AKSAĞI USÛLÜ:

Dokuz adet birim zamanlı küçük ve birleşik usûldür.
Vuruluşu: DÜM 2, TEK 3, DÜM 2, TEK 2 şeklindedir.
Notası:




AKSAK SEMAİ USÛLÜ:

On adet birim zamanlı ve altı vuruşlu usûldür.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KÂ 2, DÜM 2, TEK 2, TEK 1 şeklindedir.
Notası:



İkinci mertebesini gördüğünüz Aksak Semai Usûlü mertebe olarak en çok kullanılanıdır. Türk Müziğindeki saz Semaisi formundaki Eserlerin çoğunda, Nakış Semailerde, Köçekçelerde, Oyun Havalarında ve Şarkılarda sıklıkla kullanılmıştır. Usûlün 10/16 lık birinci mertebesine Curcuna adı verilir. 10/4 lük üçüncü mertebesine de Ağır Aksak Semai denir.


AKSAK SEMAİ EVFERİ USÛLÜ:

On adet birim zamanlı ve altı darblı usûldür.
Vuruluşu: DÜM 2, TE 1, KÂ 2, DÜM 2, TEK 1, TEK 2 şeklindedir.
Notası:




NDEVR-İ REVAN USÛLÜ:

Ondört adet birim zamanlı ve altı darblı usûlün adıdır.
Vuruluşu: DÜM 3, DÜM 2, TEK 2, DÜM 3, TEK 2, TEK 2 şeklindedir.
Notası:



Bu usûl Beste formundaki eserlerde,Mevlevi Ayinlerinde ve Şarkılarda kullanılır.
Bundan sonraki dersimizde artık Makamaları tanıyalım. Farklı makamlardan, farklı formlardan, farklı usûllerden eserler icra etme zamanı artık geldi.


Dersler Neyzen Zeki Sözen'e Ait..
_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 21-01-2009   #7 (permalink)
Arrow Cevap: Ney Dersleri


Ney Dersleri 11

Bu dersimizde Makam konusuna değineceğiz. Makamları öğrenip, çeşitli eserler icra edeceğiz ama öncelikle bazı Nazari bilgileri öğrenmemiz gerekiyor. Bunları kısaca sunuyorum:
Yeden;Karar perdesinden 1 tam ses ya da yarım ses aşağıdaki sese verilen isme Yeden adı verilir.

Tam karar; Herhangi bir eserin en sonunda,bazen müzik cümlesinin sonunda ve mutlaka eserin makam dizisinin 1. derecesi üzerinde yapılır. Tam bir bitiş hissi verdiği için, sözün bitişi gibidir. Nokta'nın karşılığı olduğunu söyleyebiliriz. Tam ka rar, bir makamın en önemli perdesidir.

Yarım karar; Basit makamlarda, makam dizisini meydana getiren çeşnilerin ek yerindeki perde güçlüdür. Bazı bileşik makamlarda 3. derece güçlülük görevini almıştır.İnici makamlarda da, istisnalar hariç, genellikle 8. derece güçlü perdesidir. İşte yarım kararlar her makarmın güçlü perdesi üzerinde yapılır. Görevi durak perdesine yakın önemdedir. Yarım kararlar durak kadar kuvvetli bitiş hissi ver*mez.Lisandaki yarım cümleler gibidir. Sözün bir kısmının bittiğini, fakat daha söy lenecek şeyler olduğunu ifade eder tarzdadır. Noktalamada , ve ; gibi aksanlara benzetebiliriz. Yarım karar genellikle eserlerin zemin sonunda yapılır.

Asma karar; Hangi perde üzerinde yapılacağı kesin değildir. Her makama göre değişir. İnici makamlarda tiz durak güçlü olduğuna göre, ana dizinin ek yerindeki perde asma karar perdelerinden biri olur. Fakat diğer asma kararlar her makamda genellikle birden fazla ve her makam için değişiktir. Asma kararların verdiği bitiş hissi yarım karardan daha zayıftır. Asıntıda kalmış bir duygu uyandırır. Soru , ünlem, hitap vs. gibi musıki cümlelerine uygundur ve bu tip musıki cümlelerinin sonunda bulunur.

Makamlar yapı itibarıyle üç gruba ayrılır:
1-Basit makamlar.
2- Şed makamlar (Göçürülmüş makamlar).
3- Mürekkep (Bileşik) makamlar.

Basit Makamlar:

On üç adettir:

1-) Çargah, 2-) Buselik, 3-) Kürdi, 4) Rast, 5-) Uşşak, 6-) Hüseynı, 7-) Neva, 8-) Hicaz, 9-) Hümayun, 10-) Uzzal, 11-)Zirgüleli Hicaz, 12-) Karcığar,13-) Basit Sûzinak makamlarıdır.
Göçürülmüş Makamlar;

On dört adettir:
1-)Mahur, 2-)Acemaşiran, 3-)Nihavent, 4-)Ruhnüvaz, 5-)Sultanî Yegâh, 6-)Kürdili Hicazkâr, 7-)Aşk’efzâ, 8-)Ferhnuma, 9-)Zîrgûleli Sûzinâk, 10-)Hicazkâr, 11-)Evcârâ, 12-)Suz-i Dil, 13-)Şedarabân, 14-)Reng-i Dil makamlarıdır.
Mürekkep (Birleşik)Makamlar;

Altmış altı adettir:
1)Nişabur, 2)Segâh, 3)Mâye, 4-)Müstear, 5-)Hüzzâm, 6-)Vech-i Arazbar, 7-)Bileşik Gülizâr, 8-)Bileşik Isfahan, 9-)Isfahânek, 10-)Beyati Arabân, 11-)Acem 12-)Acem Kürdî, 13-)Hisâr, 14-)Hisâr Buselik, 15-)Şehnâz, 16-)Arazbâr, 17-)Sâba, 18-)Dügâh, 19-)Kûcek, 20-)Sipihr, 21-)Gerdâniye, 22-)Muhayyer Sünbüle, 23-)Dügâh Mâye, 24-)Sultân-ı Irâk, 25-)Nişâbûrek, 26-)Nikriz, 27-)Nev’eser, 28-)Pesendîde, 29-)Güldeste, 30-)Tarz-ı Nevin, 31-)Nihâvend-i Kebir, 29-)Zâvil, 30-)Pençgâh, 31-)Sûz-i Dilârâ, 32-)Büzürk, 33-)Sâzkâr, 34-)Rehâvî, 35-)Şevk-i Dil, 36-)Irâk, 37-)Eviç, 38-)Bestenigâr, 39-)Beste-Isfahan, 40-)Râhatü’l-Ervâh, 41-)Dikleş-Hâverân, 42-)Rûy-i Irâk, 43-)Revnâk-Nûma, 44-)Hüzzâm-ı Cedîd, 45-)Ferahnâk, 46-)Şevk-u Tarab, 47-)Şevk’efzâ, 48-)Şevk-âver, 49-)Tarz-ı Cedid, 50-)Hüseynî Aşirân, 51-)Bûselik Aşîrân, 52-)Aşiran Zemzeme, 53-)Nühüft, 54-)Can-feza, 55-)Sâba Aşiran, 56-)Hicaz Aşiran, 57-)Zirefkend, 58-)Ferahfeza, 59-)Dilkeşîde, 60-)Lâlegül, 61-)Sultânî Segâh, 62-)Şive-Nümâ, 63-)Şeref-Nûmâ, 64-)Yegâh, 65-)Acem’li Yegâh, 66-)Anber-efşan makamlarıdır.

Makamlar konusuna M.Ekrem Karadeniz Türk Mûsikîsinin Nazariye ve Esasları adlı kitabında şöyle değinmiş: Bugün notaları olan eserleri inceleyerek tesbit edebildiğimiz makamların sayısı 150 kadardır. Bunlardan bir kısmı birleşik makamlardır. Bir kısmı da asıl makamlardan çok az çeşni farkıyla ayrılan tâlî makamlardır. Seyirlerini ve notalarını gereği gibi tesbit edebildiğimiz başlıca temel makamlarımızın sayısı ise 100'ü geçmemektedir.
Değerli Neyzenler biz bu makamlar arasında, günümüzde en fazla kullanılanları ve Ney için en uygun olanlarına değineceğiz.

Şimdi Basit makamlardan başlayarak makamları tanıyalım:

Bayati Makamı:


Durağı: Dügah(2.Aralık La) perdesidir.

Seyri: Çıkıcı-inicidir.

Dizisi: Yani yerinde Uşşak dörtlüsüne Neva'da Buselik beşlisinin eklenmesinden meydana gelmiştir.

Güçlüsü: Uşşak makamında da olduğu gibi, Uşşak dörtlüsü ile Buselik beşlisi nin ek yerindeki Neva perdesidir. Üzerinde Buselik çeşnili yarım karar yapılır.Asma Karar Perdeleri: Segah perdesi bu makam için de önemli asma karar perdesidir.
Bundan başka bir asma karar perdesi olmamakla beraber Acem perdesi Beyati makamı için önemli bir perdedir. Beyati seyri sırasında sık sık Acem perdesi gösterilir. Daha açık bir şekilde söylemek gerekirse, Beyatı makamı, Neva ve Acem perdeleri arasında sıkça dolaşır.
Beyatı makamının diğer önemli asma karar perdeleri Neva ve Çargah perdeleridir.

Genişlemesi: Fakat Beyati makamı hemen her zaman tiz taraftan genişler ve bu özelliği ile de Uşşak makamından ayrılır.

Donanımı: Uşşak makamında olduğu gibi yalnızca si için koma bemolü donanıma yazılır.

Yedeni: Rast perdesidir.



İlk çalacağınız eser:





Ney Dersleri 12

Şed (Göçürülmüş) Makamlar

Şed, herhangi bir dörtlü veya beşliyi, yahut bir makam dizisini kendi yerinden, yani durağından alıp başka bir perde üzerine; yani başka bir perdeyi durak kabul ederek, aralıklarını bozmadan ve gerekli işaret değişikliklerini yaparak göçürmektir. Daha önce belirttiğimiz Şed makamları bir kez daha hatırlatalım:

Çargah Makamı Şedleri:
Rast perdesinde: Mahur makamı
Acem Aşiran perdesinde: Acem Aşiran makamı

Buselik makamı şedleri:
Rast perdesinde: Nihavend makamı
Hüseyni Aşiran perdsinde: Rühnuvaz makamı
Yegah perdesinde: Sultani Yegâh makamı

Kürdi Makamı Şedleri:
Rast perdesinde: Kürdi'li Hicazkar makamı
Hüseynı Aşiran perdesinde: Aşkefza makamı
Yegah perdesinde: Ferahnuma makamı

Zirgüle'li Hicaz Makamı Şedleri:
Rast perdesinde: Zirgüle'li Suzinâk ve Hicazkar makamları
Irak perdesinde: Evcara makamı
Hüseyni Aşiran perdesinde: Suz-i Dil makamı
Yegah perdesinde:Şedd-i Araban makamı

Neveser Makamı:
Acem Aşiran perdesinde: Reng-i dil makamı

Segâh Makamı Şeddi:
Nim Hicaz perdesinde: Heft-gah makamı

Evet şimdi bu makamlardan önemsediklerimi sizlere sunuyorum:

Acemaşiran Makamı

Durağı: Acem Aşıran perdesidir.
Seyri: İncidir.
Güçlüsü: Birinci mertebe güçlü Acem perdesidir. Üzerinde Çargah çeşnili yarım karar yapılır. İkinci mertebe güçlü, ana dizinin ek yerindeki Çargah perdesidir. Bu perde üzerinde Çargah çeşnisiyle asma karar yapılır. Hatta bu arada yeden olarak Buselik perdesi de kullanılabilir.

Asma Karar Perdeleri: Acem Aşıran makamı dizisi batı müziği bakımından Fa Majör'dür. Fa Majör bağlı minörü olan Re Minör'e geçkiler yapar. Bu yakınlık dolayısıyle Fa Majör dizisine eş oranlı Acem Aşiran makamı, seyri sırasında Re Minör'le aynı diziye sahip olan Neva'da Buselik dizisine geçkiler yapar.

Donanımı: Si için 5 komalık bemolü donanıma yazılır.

Seyir:Tiz durak Acem perdesi civarından seyre başlanır. Bu tiz kısımda gezinildikten sonra, tiz durak
Acem perdesinde Çargah çeşnisi ile yarım karar yapılır. Bundan sonra ikinci mertebe güçlü Çargah perdesinde yine Çargah çeşnili asma yapılır.Bu arada gerekli yerlerde gereken asma kararlar da gösterilir. Nihayet, bütün dizide karışık gezinilip ve bu arada istenirse Kaba Çargah' perdesine Çargah çeşnisi ile düşüldükten sonra Acem Aşiran perdesinde Çargah çeşnisiyle tam karar yapılır.

Makamın dizini:



Şeklindedir ve Si bemol işareti hep donanımda yazılır.

Örnek eser olarak da Salih Dedenin bilinen bir eserine bakalım:



Dersler Neyzen Zeki Söze'ne Aittir..
_Mr.PaNiK_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 25-09-2012   #8 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Ney Dersleri


Çok teşekkür ederim.Bu bilgiler için ancak bir sorum olacak...
12 yaşına girdim ney çalıyorum bana kamış ney mi plastik ney mi önerirsiniz?
birde hızlı bir şekilde çalmakta zorlanıyorum bana ne önerirsiniz ?
  Hızlı Cevap
Alt 18-10-2012   #9 (permalink)
beyhan okur
Standart Cevap: Ney Dersleri


9.derste bahsettiğiniz dem seslerin ney üzerindeki yerlerini ve tutuş pozisyonlarını nasıl görebiliriz teşekkürler
  Hızlı Cevap
Yeni Konu aç  Cevapla

Sayfayı Paylaş

Etiketler
dersleri, ney

Hızlı Cevap
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Sorunun cevabını alttaki kutucuğa yazınız. (Gerekli)

Mesajınız:

Seçenekler


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Mf 1 Dersleri Mavi_Sema SBS - ÖSS - Sınavlar 0 18-05-2011 16:40
Lys 4 Dersleri Mavi_Sema SBS - ÖSS - Sınavlar 0 09-05-2011 14:33
Lys 2 Dersleri Mavi_Sema SBS - ÖSS - Sınavlar 1 09-05-2011 00:36
Lys 1 Dersleri Mavi_Sema SBS - ÖSS - Sınavlar 0 05-05-2011 23:29
Anadolu lisesi-Sözel/dersleri/alan dersleri/seçmeli dersler hakkında RESİMLİ BİLGİ Mavi_Sema Liselerimiz 0 15-10-2009 00:01


Saat: 07:00.


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO ©2011, Crawlability, Inc.
Frmartuklu.Net ©2008 - 2014