Sponsorlu Bağlantılar
   

Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?

Müzik Türleri ve Enstrümanları icinde Bağlama nedir? Nasıl Çalınır? konusu , Türk Halk Müziğinde yaygın olarak kullanılan telli bir çalgı türüdür. Yörelere ve boyutlarına göre değişik isimlerle tanınır; kopuz, cura, saz, çöğür, dombra, ikitelli, tanbura v.b. Kullanılan tekniğe göre mızrap veya ...

Yeni Konu aç  Cevapla
 
Seçenekler
Alt 02-02-2010   #1 (permalink)
Standart Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?

Sponsorlu Bağlantılar


Türk Halk Müziğinde yaygın olarak kullanılan telli bir çalgı türüdür. Yörelere ve boyutlarına göre değişik isimlerle tanınır; kopuz, cura, saz, çöğür, dombra, ikitelli, tanbura v.b.
Kullanılan tekniğe göre mızrap veya parmaklar ile çalınır. Parmaklarla çalma tekniğine şelpe ve dövme denir. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma bam, ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir.
Bağlama ailesi
Bağlama, kullanım amaçlarına göre farklı tür ve boylarda çalınmaktadır. Günümüzde genellikle aşağıdaki türlerle tanınır.

  • Cura (en küçük boy)
  • Çöğür (kısa kol bağlama)
  • Tanbura (uzun kol bağlama)
  • Divan sazı (büyük boy bağlama)
  • Meydan sazı (en büyük boy bağlama, nesli tükenmek üzere)
  • Elektro bağlama (gitar manyetikleri ile donatılmış bağlama)

Elektro bağlama
1960´larin sonuna dogru, bağlamanın sesini müzik yapilan mekânlarda daha çok duyurmak ve rock müziğinde de kullanabilmek için elektro bağlama Orhan Gencebay ve Erkin Koray tarafından icat edildi. Elektro bağlamalar, bağlamanın yapısal özellikleri korunarak, içine yerleştirilen elektro gitar manyetikleriyle üretildi.
Bağlama düzenleri (Akorlar)
Halk müziğinde çoğunlukla karşılaşılan düzenler şunladır: (Parantez içindekiler, üst, orta ve alt tellerin çekilmesi gereken seslerdir).

  • Bağlama düzeni (La, Sol, Re)
  • Bozuk düzen, kara düzen (Sol, Re, La)
  • Misket düzeni (Fa#, Re, La)
  • Fa müstezat düzeni (Fa, Re, La)
  • Abdal düzeni (La, La, Sol)
  • Zurna düzeni (Re, Re, La)
  • Do müstezat düzeni (Sol, Do, La)

Bağlama Metodları
Porte üzerindeki 1�nci çizgi (Mİ) 2�ci çizgi (SOL) 3�ncü çizgi (Sİ) 4�ncü çizgi (RE) 5�nci çizgi (FA) dır. Çizginin ara boşlukları 1�nci aralık (FA) 2�ci aralık (LA) 3�ncü aralık (DO) 4�ncü aralık (Mİ) dir.

 

Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Sponsorlu Bağlantılar
Alt 02-02-2010   #2 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?


Bağlamanın Tutuluşu
Çalgıların tutuluşu ve çalınış biçimleri, çoğunlukla insanların doğal duruş ve oturuş pozisyonlarına göre geliştirilmiştir. Yapısal olarak ta insanların bu pozisyonlarına göre şekillendirilmiş ve bir çalış tekniği kazandırılmıştır.

Bağlama ise hem çalınış biçimi, hem de yapısal (fiziksel) olarak insanın oturuş pozisyonuna göre geliştirilmiş çalgılardandır.
Bağlamadan temiz ve güzel bir ses çıkarmak için ilk şart, çalgının doğru tutulmasıdır. Bağlamanızı doğru tutabilmek için aşağıdaki kuralları dikkatle uygulamanız gerekmektedir.
1- Vücut yapınıza uygun bir sandalyeye dik olarak oturunuz. Ayaklarınızı yerden destek alabilecek şekilde ve topuklar birbirinden 30-35 cm açıklıkta rahatça yere basınız.
2- Bağlamanın teknesini sağ bacağınız ile vücudunuzun birleştiği bölgeye
yerleştiriniz. Bu konumda bağlamanın göğsü tam karşıya bakmalıdır. Sağ kolunuzu üstten bağlamaya koyarak hem yere doğru hem de vücudunuza doğru bir kuvvet uygulayarak sol elinizin yardımı olmadan dengede durmasını sağlayınız. Bağlamanın sapını yere paralel konumdan çok az yukarıya doğru kaldırarak hafif çapraz bir konuma getiriniz.
Sol El Pozisyonu
Sol elinize ve parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadığınız zaman doğal konumda demektir.
Bu konumda baş parmak ile işaret parmağı arasındaki boşluğa dikkat edildiğinde ''U'' şeklinde bir ovalliğe sahip olduğunu göreceksiniz. Bağlamanın sapı ise elinizin bu biçimine göre yapılmıştır.
Sol el parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadan sapa getirerek herhangi bir perdede sol eldeki bu ovalliği sapa temas ettiriniz.
Perdelere Basış
Sapa temas etmiş durumda olan sol elinizin işaret parmağını (1. parmak) dik ve tırnak bağlamanın göğsünü gösterecek şekilde basınız. Diğer parmaklar ise sapın üzerinde, tele basmadan fakat her an basacakmış gibi bir konumda durmalıdır .
2., 3., ve 4.parmakların da perdelere basış şekli işaret parmağında (l. parmakta) olduğu gibi yine dik ve tırnak bağlamanın göğsünü gösterecek şekilde olmalıdır.
Sol Eldeki Yanlış Pozisyonlar
Bu pozisyonlardaki ilk hata işaret parmağının (1. parmağın) yatık ve tırnağın bağlamanın göğsünü değil yukarıyı göstermesidir. Bu şekilde basan parmağın daha çok yatay bir çalış pozisyonuna sahip olan bağlamanın sapı üzerinde hareket etmesi daha güç olacaktır.
İkinci bir hata ise 2.,3. ve 4 parmakların sap üzerinde değil, sapın altında durmasıdır. Bu konum da parmakların yerinden çıkıp perdeye zamanında basması zor olacaktır. Bu nedenle 2., 3. ve 4. parmaklar ve sol elin konumu sapın üzerinde olmalıdır.
Diğer bir hata ise baş parmağın duruşudur. Bu pozisyon, baş parmağın işaret parmağı ile aynı hizada olması gerekirken sapın arka tarafına kaymasıdır. Baş parmak kullanılması gerektiği zaman parmağın bu pozisyondan çıkıp perdeye zamanında basması çok zordur.
aaaenenin Tutuluşu
Sağ elinize ve parmaklarına herhangi bir kuvvet uygulamadığınız zaman doğal konumda olduğunu göreceksiniz.* Bu konumdaki elinizin baş parmağının ucu ile işaret parmağının arasına aaaeneyi koyarak hafifçe tutunuz. Elinizin aldığı şekil , aaaenenin en doğru tutuş şekli olan bu konumdur ve buna tel üzerinde de dikkat etmek gerekir.
aaaenenin Telde Çalışması
(Telden Ses Çıkarma)
aaaene tuttuğunuz elinizi hiç bozmadan göğsün tam ortasına telin üzerine koyunuz. Daha sonra baş parmağınızın ucu ile dışa doğru ve bilekten gelen bir hareket İle aşağıya doğru itiniz.
Aşağıda kalan aaaeneyi yukarıya doğru bu defa işaret parmağınızın ucuna kuvvet uygulayarak yukarıya ve göğüse doğru yine bilekten gelen bir hareket ile çekiniz.
Bağlamada aaaenenin çalışması ya aşağıya ya da yukarıya doğrudur. aaaene çalışırken sağ eldeki hareketin bileği aşıp dirseğe ve omuza ulaşması doğru değildir.
Bütün hareketler bilekten ve ilgili tel üzerinde teli fazla aşmadan mümkün olduğu kadar küçük hareketler ile yapılmalıdır. aaaene yukarıdan aşağıya doğru vurulduğunda çok aşağıya, aşağıdan yukarıya doğru çekildiğinde çok yukarıya çıkmamalıdır. Çünkü geniş hareketler (büyük hareketler) için daha çok zaman gerektiğinden küçük süreli (küçük zamanlı) notaların icrasında büyük hareketlerle sol elin bastığı seslere yetişemeyeceğinden sesler bozuk çıkacaktır. Bu nedenle sağ eldeki hareketler tek tel üzerinde (tavırlar hariç) ve küçük olmalıdır.
aaaene ile yukarıdan vurarak ve aşağıdan çekerek çıkardığınız sesler birbirine eşit frekansta (şiddette) ve dengeli olmalıdır. Bu dengeyi sağlayabilmek için eliniz ve aaaeneniz tel üzerinde uygun pozisyonda durması gereklidir
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 02-02-2010   #3 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?



Bağlama düzeninde en alt boş tel re telidir.Orta boş tel sol teli,en üst tel ise la telidir.Temel olarak alt tel boş olarak re sesinden başlar ve mi sesine kadar iner.Pratik olarak ifade etmek gerekirse bir notadan sonraki 3.perde onun bir alt sesidir.Örneğin alt boş tel re sesidir 3 perde aşağıya inersek mi sesini buluruz istisna olarak si ile do ve mi ile fa sesleri yan yanadır.Si notasının hemen altında do notası vardır.Yine aynı şekilde mi notasının hemen altında fa notası vardır.
İyi bir bağlama icracısı olabilmek için düzenli bağlama egzersizleri yapmak gereklidir.Ne kadar çok bağlama egzersizi yaparsak o kadar çok parmaklarımıza hakim oluruz.Ve o kadar da notalara temiz basarız.Şu anda usta sayılabilecek tüm bağlamacılar çok iyi bağlama çalmalarına rağmen günde 2-3 saat egzersiz yapmaktadırlar.Tabiki o parmaklara duyguları verebilmek içinde çok iyi bir dinleyici olmak gerekmektedir.
Bağlamanın Bölümleri
Gövde: Tekne denilen bu kısım armudi biçimindedir. Genelde tekne dut ağacından oyularak yapılır.Ayrıca kestane, meşe ve kayın (gürgen) hatta kavak ağaçları da kullanılır. Fakat günümüzde dilimler halinde yapıştırılarak yapılan tekneler (yaprak saz) daha çok kullanılmaktadır.

Göğüs: Teknenin üzerine yapıştırılan tabla, sık elyaflı ağaçlardan yapılır. (Kızılçam, ladin, köknar gibi). Tek parça olabileceği gibi, kenarlara başka renkli ağaçlar da konulabilir.
Sap: Sazın perdelerinin bulunduğu kısımdır. Sert ağaçlardan yapılır.
Perdeler: Sapa bağlanan, notaların yerlerini belirleyen misinalardır. Sap üzerinde 7 ile 30 arasında bulunur.
Burgular: Bir ucu alt eşiğe bağlanan tellerin üst kısımda bağlandığı sapın uç kısmındaki deliklere yerleştirilen bir nevi makara işlevi gören özel şekil verilmiş tahta parçacıklarıdır. Tel uçlarının sarılı bulunduğu �kulak� olarak da isimlendirilen burgular, çevrilmek sureti ile tellerin gerginliğini, gevşetmek ya da arttırmak vazifesini görür. Akort işlevini gerçekleştirmeye yarar.
Üst Eşik: Burgulardan gelen tellerin, sap üzerinde eşit aralıklarla ve belli yükseklikte tutulmasına yarar. Genellikle sert ağaçtan sap üzerine oyularak takılır.

Orta eşik: Sap üzerinden gelen tellerin tellerin, göğüs üzerinde eşit aralıklarda ve belli yükseklikte durmasını sağladığı gibi telin titreşimini de göğüs vasıtasıyla tekneye iletir. Göğüs üstüne yapıştırılmaz. Gergin tellerle göğüs arasına sıkıştırılır.
Alt eşik: adına tarak da denen tellerin tekneyle bağlandığı sert ağaçtan yapılı kısımdır.
Teller : Eskiden at kılı ve bağırsaktan yapılan teller şimdi çeliktir.Orta ve büyük boy sazlarda düz tellerin yanında sırma tellerde kullanılmaktadır. Kısa sap (çöğür saz) ta tel sayısı ve kalınlıkları şöyledir:
Alt teller; iki adet 0,18mm çelik tel ve bir adet ince sırma tel olmak üzere 3 tanedir.
Orta teller; 2 adet 0,28 veya 0,30mm çelik tel
Üst teller;1 adet 0,18mm çelik tel ve bir adet kalın sırma tel.Toplam tel sayısı 7 tanedir.Uzun sap bağlama da tel sayısı ve kalınlıkları:
Alt teller; iki adet 0,20mm çelik tel ve bir ince sırma
Orta teller; Kısa sapla aynıdır.
Üst teller;1 adet 0,20mm çelik tel ve bir adet kalın sırma. Toplam tel sayısı 7 tanedir.
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 02-02-2010   #4 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?


Aşağıda verilen örneklerin notaları tartım değerleri ile kolay anlaşılması açısından şehir örnekleri ile verilmiştir.


Heee si Van


İ ne bo lu

İz mir

Ka ra man

Te raa zi

An ka ra

Aşağıdaki egzersizleri sırasıyla belli aralıklarla yapın .Bunlar temel egzersizlerdir .Parmak ve mızrap geliştirmek için temel olarak önemli egzersizlerdir.1.Egzersizi yaptıktan sonra parmaklarınızı dinlendirin ve sırayla diğerlerini yapın Her zaman belirttiğimiz gibi yorulsanız bile egzersizleri asla bırakmayınız sadece tempoyu biraz düşürebilirsiniz.

1. Egzersiz

2. Egzersiz

3. Egzersiz
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 02-02-2010   #5 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?


Birinci şekildeki nota bildiğiniz gibi bir dörtlük notadır.Parça çalınırken sol notasına bir dörtlük süresi içinde basılır ancak süsleme yaparken la notasına ikinci parmakla basarız ancak notaların toplam değeri(1/4) değişmemek üzere 4 adet 1/16 notaya dönüşür.Her ikisinde de sol notasına bir defa vurarız;ancak,ikinci şekilde diğer notalara parmak çarparak basarız.2. şekilde notaların altında yazan numaralrınilki (1) mızrap vurduğumuz notadır.Daha sonra gelen 2 ise parmağımızla çarparak oluşturduğumuz notalardır.

1. Şekil

2. Şekil
3. ve 4. şekil de aynı 1 ve 2. şekildeki gibi çalınmaktadır.Yandaki notalar 1. ve 3.şekildeki gibi yazılır;ancak 2 . ve 4. şekildeki gibi çalınır.

3. Şekil

4. Şekil
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 02-02-2010   #6 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?


Bağlamanızın özellikleri nasıl olmalıdır.
1. Sizin vücut yapınıza uygun olmalıdır

2.Burgular kolay çevrilebilir ve sıkılığının iyi olası gerekir.Burguların tahtadan yapılması önemlidir.
3.Eşikler iyi ayarlanmış olmalıdır.
4.Perde bağları sıkı olmalıdır.
5.Bağlama sapı çok kalın olmamalıdır.
6.Tezenenin ne çok kalın ne de çok yumuşak olması önerilir.
Tutuşlar
1.Vücut yapınıza uygun bir sandalyeye oturunuz.
2.Sağ kolunuzu bağlamanın gövdesine bastırarak sağ eliniz tellere yaklaştırınız.Önemli bir nokta ise sol elinizi bağlamanın sapından çektiğiniz zaman bağlamanın dengesinin bozulmaması gerekir.Zira bağlamayı dengede tutan sağ elimizdir.
3.Bağlamanın sapı vücudumuza göre biraz çapraz durmalıdır.

Bağlama da Perde Ayarı

A = Eşik ile Re perdesinin boyu
B = Perde yada sap boyu
C = Tekne boyu
D = Eşik mesafesi ( Teknenin 1/5� )
E = Alt eşik ile üst eşik arası ( Tel boyu )
Tekne boyuna göre sap ölçüsü ne olmalıdır?
A / 0.6 = B ( Uzun sap için )
A / 0.8 = B ( Kısa sap için )
C / 5 = D ( Alt eşiğin konulacağı mesafe )
Örnek :
40 cm teknemiz olsun. Bu tekneye takılacak ( uzun ) sap boyunu hesap edelim.
Formülümüz şu : A / 0.6
Önce "A" yı bulmalıyız. Bunun için önce "D" yi bulup tekne boyu olan 40 cm den çıkaralım. "D" tekne boyunun 1/5 i olduğuna göre ,40 cm�i 5� bölelim. Sonra tekne boyundan çıkarttığımızda "A" yı bulmuş oluruz.
40 / 5 = 8 cm ( Eşik mesafesi )
40 - 8 = 32 cm ( Eşik ile re perdesi arası )
32 / 0.6 = 53.33 cm ( Takılacak sap boyu )
40 cm�ik bir tekneye takılacak sap boyunu bulmuş olduk. Bu hesap pratikte tekne boyuna 12 - 13 cm ilave edilerek te bulunabilir.
Kısa sap için de A / 0.8 formülü kullanılarak sap boyu bulunur. Çıkacak sonucun tekne boyu ile aynı olduğunu göreceksiniz. Yani 40 cm lik bir tekneye 40 cm sap takılır.
Perde ayarı nasıl yapılır?
Yukarıda anlattıklarım imal aşamasında bağlamanın standartlara uygun olarak üretilmesine yarayacak bilgilerdi. Ancak, üretilmiş bağlamaların , ne yazık ki çoğu göz kararı imal edildiğinden perde ayarının ölçülerini elimizde bulunan bağlamaları dikkate alarak veriyorum. Şimdi ,perde ayarının hesap makinesi yardımı ile nasıl yapılacağına bakalım.
B 0.6 = A ( uzun sap )
B 0.8 = A ( kısa sap ) sabit sayı
0.9438747
0.9438747 ( sayısını yazdıktan sonra ,hesap makinesinde 2 kez tuşuna basın ) sayısı ile tel boyu ( E ) mesafesi çarpılır. Çıkan rakam bize "si bemol" perdesinin yerini verdi. Bundan sonra sürekli ( = ) eşittir tuşuna basılır. Her basılışta çıkan rakam, bize sırası ile perde yerlerinin ölçüsünü verecektir. Yani sırası ile şu perdelerin yerlerini bulmuş olacağız :
si bemol ,si , do , do diyez , re , mi bemol , mi , fa , fa diyez , sol , la bemol , la , si bemol , si , do , do diyez ,re.
Bulduğumuz perde yerleri ana sesler ve yarım seslerin yerleridir. Koma seslerin yerlerini yarım sesleri 2 ye bölerek ( yani iki perdenin tam ortasına bir perde bağlayarak ) buluruz. Unutmamamız gereken basit bir nokta da metreyi kullanırken yukarıdaki resimde çizdiğim gibi , teknede tellerin bağlandığı noktadan itibaren metreyi kullanmalıyız..
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 02-02-2010   #7 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?


  • Tırnaklar kısa olmalı (son zamanlarda bazı kişiler tempo tutmayı baglamaya zarar olarak düşünüyor. Tırnaksız parmakların tempo tutmasından hiç bişey olmaz ama tırnaklı parmaklar tekneyi oyar)temposuz bağlama çalınmaz.
  • Bağlama sağa sola alaveresiye bırakılmamalı, düz bir duvara asılmalı ya da yeni moda baglamalıklara konmalıdır.
  • Enstruman çalındıktan sonra kuru bir bezle bulaşık süngerinin yeşil tarafıda olur teller silinmeli, tabii ki bastırmadan.
  • Bağlamanın kendisi kadife gibi hafif nemli kumaşla silinp kaldırılmalıdır.
  • (akoru gevşetilmemeli, akoruyla asılmalı ya da konmalıdır.)
  • Tezene seçiminde ne yumuşak ne çok sert, orta halli tezeneleri tercih etmekte fayda vardır.
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 02-02-2010   #8 (permalink)
Standart Cevap: Bağlama nedir? Nasıl Çalınır?


İyi ses elde edebilmek için her müzik enstrümanının akortlu olması gerekir. Bağlamanın akordu ilk başlarda zor gibi göünse de zaman geçtikçe kolaylıkla yapılabilmektedir. Diğer standart çalgılardan farklı olarak bağlamanın akordu yapılırken alt tel piyano veya akordeon gibi standart enstrümanların orta �o�sesine denk gelecek şekilde ayarlanır (Diyapazon kullanılması durumunda, standart çalgıların La sesini duyulacağından, alt telin Do sesine perdesine basılarak diyapazondan#ayarlanabilmesi için alt tellerde fa duyulan ses ile aynı sese getirilir). Ancak, unutulmaması gereken bir nokta standart çalgıların �o�sesine göre akort edilen bağlamanın alt telinin �a�sesi olarak kabul edilmesidir[1].

İlk akort yapılırken bilen kişilerden yardım alınması gerekir. Müziksel işitme oluştuktan sonra, diyapazondan, akort cihazından veya akort düdüğünden yararlanılarak akort yapılabilir.


Alt tel grubunun ilk teli �a�olarak akortlandıktan sonra, ikinci tel, aynı gerginlik ve ses frekansına uygun biçimde ayarlanır. Varsa alt tel grubunun (genellikle alt tel grubunda aşağıdan yukarıya doğru üçüncü sırada bam teli olarak adlandırılan bas tel bulunmaktadır) üçüncü teli, birinci ve ikinci telin bir oktav pest sesine ayarlanır.

Orta tel grubunun ilk teli �e�sesine göre ayarlanır. Bunun için belli bir ustalık elde edilene kadar alt tellerin �e�perdesinden yardım alınabilir. Orta tel grubunun kincisi ise ilk tel ile aynı gerginlik ve frekansa gelecek şekilde ayarlanır.

Üst tel grubu �ol�sesine göre ayarlanır ve alt ya da orta tellerin sol perdesinden yardım alınabilir. Üst tel grubunun ilki ayarlandıktan sonra, bam teli bu sesin 2 oktav pest sesine gelecek şekilde ayarlanır.

Akort yapılırken, kalıcı ve iyi olmasını sağlamak için ve akort elde edebilmek için burguların iyice sıkıştırılmasına özen gösterilmelidir. Gevşek kalan burgular çabukça akordun bozulmasına sebep olur.
Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Yeni Konu aç  Cevapla

Sayfayı Paylaş

Hızlı Cevap
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Sorunun cevabını alttaki kutucuğa yazınız. (Gerekli)

Mesajınız:

Seçenekler


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Gta 4 Nasıl Korna Çalınır Eylül Diğer Oyunlar 0 26-08-2012 19:24
Kemençe nedir, nasıl çalınır, kim buldu? Kayıtsız Üye Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü 1 29-12-2010 16:03
Bateri nedir?nasıl çalınır? UquR Müzik Türleri ve Enstrümanları 1 28-02-2010 03:06
Dilsiz Kaval nedir? nasıl çalınır,dersleri Mavi_Sema Müzik Türleri ve Enstrümanları 0 23-11-2009 15:41
Bağlama Nedir ? - Bağlamada Gerilim ve Basınç Hesapları - Bağlama Hakkında Herşey _Mr.PaNiK_ Müzik Türleri ve Enstrümanları 3 11-12-2008 20:31


Saat: 01:49.


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO ©2011, Crawlability, Inc.
Frmartuklu.Net ©2008 - 2014