Ud Nedir ? - Ne İşe Yarar ? Özellikleri - Ud Müzik Aleti Hakkında

'Müzik Türleri ve Enstrümanları' forumunda _Mr.PaNiK_ tarafından 12 Aralık 2008 tarihinde açılan konu

  1. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Ud Nedir ?

    'Ud ya da Ut kelimesinin aslı Arapçadır: "sarısabır veya ödağacı" anlamındaki el-oud dan gelir. Baştaki el- kelimesinin, bazı dillerde olup bazılarında olmayan harf-i tarif (belirgin tanım edatı) olduğunu bilen Türkler bu edatı atmış, geriye kalan 'oud' ('eyn, waw, dal) kelimesini de - gırtlak yapıları 'eyn'e uygun olmadığı için - "ud" şekline sokmuşlardır. Dillerinde tanım edatı olan batılılar, 11-13. yüzyıllar arasındaki Haçlı seferleri sırasında tanıyıp Avrupa'ya götürdükleri bu saza, fr:luth, en:lute, de:Laute, it:liuto, Alaud (İsp.), Luit (Dat.) gibi hep L ile başlayan isimler vermişlerdir. Hatta 'saz yapıcılığı' anlamında kullanılan 'lütye' kelimesi de yine luth'den yapılmadır (aslı Fr. luthier).


    [​IMG]

    YAPISI

    Tekne (gövde), göğüs (kapak), sap, burguluk ve teller olmak üzere beş esas elemandan meydana gelen Ud'un yapımına, eleman sıralamasında da görüldüğü gibi, tekne'den başlanır. Ud'un teknesi; gemi karinasını andıran, enine ve boyuna yapıştırılmış 4-5 cm kalınlığındaki parçalardan oluşan bir kalıp üzerine, 70 cm boy, 2 ila 4 cm en ve 3 mm kalınlıktaki dilim yaprak veya çenberlerin, çoğunlukla aralarına - hem estetik, hem sağlamlık amaçlı - kontrast renkli tek veya çift fileto'lar konularak işlenmesiyle meydana getirilir. Günümüzde bazı yapımcıların, parçaları tekne kavsine uygun boşluksuz olarak yapıştırılmış veya yine aynı formda yekpare alüminyum olarak kullandıkları kalıplar üzerine, ortada geniş, uçlarda sivri ve işlem orta eksenden başladığı için hep tek sayıda çevirdikleri dilimler, genellikle maun, ceviz, paduk, vengi, nadiren de kelebek, erikveya zeytin ağacındandır. Önceden ısıtılarak kalıbın eğimli profili kabaca verilen dilimler ütü ve ince kağıt yardımıyla kalıba çekildikten sonra, belirli yerlerdeki küçük monte çivileri çıkarılarak kalıptan alınır ve bu defa dilimlerin içbükey yüzeyi, çenber ve filetoların uzun birleşme hattı boyunca kalın kağıt veya extrafor yapıştırılarak kuvvetlendirilir.

    UD YAPIMI HAKKINDA TEMEL BİLGİLER :

    Ud imalinde bazı özel bilgileri vermekte fayda görmekteyim. Yaylı sazlarda olduğu gibi udun da bir şekli (formu) var. Yapımdan önce malzemeyi şeçmek gerekir. Ud teknesi; ceviz, maun, erik, kayısı, akça ağaç, kiraz, ithal ağaçlardan magase, vengi, pelesenk gibi birçok ağaçlardan yapılmaktadır. En önemlisi kemanda da olduğu gibi üst tabladır. Seste başarı elde edebilmek için tablanın yani göğüsün kaliteli ve çok kuru ladin ağacından yapılması gerekir. Ancak güzel ve yumuşak bir ses elde etmek için tabla kalın olmamalıdır. Çünkü ses molekülleri udun teknesine aksederek tablaya yansıyarak titreşim sağlar. Bazı ud yapımcıların tablalarını tetkik ettiğimde çok kalın olduğunu gördüm bu durumda güzel ses almak mümkün değildir. Udta ses tablasının yüzde yetmiş beş önemi vardır eğer buna uyulduğu takdirde güzel ses almak mümkün olacaktır. Bu hususta konservatuar görevlisi olan Cafer Açın beyle 1964 yılında, ud yapımcısı Fikret Özer’le 1983'te ve müzik aletleri yapımcısı Salim Usta ile fikir alışverişinde bulundum.
    Ud her ne kadar Araplara mal edilmek istenmişsede aslında bir Türk sazıdır, Araplar bizden alıp gövdesini (tekne) biraz daha büyütmüşlerdir. Daha sonra Avrupa milletleri alıp tekamül ettirip, lut'u yapmışlardır.

    ud akordu
    ud dersi
    ud dersleri
    ud download
    ud fiyatları
    ud kursu
    ud metodu
    ud mp3
    ud nedir
    ud notaları
    ud taksim
    ud taksimi
    ud taksimleri
    ud video
    ud yapımı
    ankara ud
    dertli ud
    elektro ud
    müzik aleti ud
    ney ud
    ud akord
    ud akort
    ud dinle
    ud akor
    ud akord programı
    ud akorları
    ud akort programı
    ud akortu
    ud akoru
    ud ders
    ud dinlemek
    ud en kalın tel
    ud eğitim
    ud fiyatlari
    ud fiyatı
    ud hakkında bilgi
    ud ile anılar
    ud ile nostalji
    ud imalatı
    ud kavmi
    ud kurs
    ud kurslari
    ud kursu ankara
    ud metodları
    ud mimarlık
    ud mp3 indir
    ud müzikleri
    ud nota yerleri
    ud notalar
    ud notalari
    ud notası
    ud sanatçıları
    ud sanatçısı
    ud satış
    ud satışı
    ud sesleri
    ud show
    ud taksimi dinle
    ud taksimi indir
    ud taksimi mp3
    ud taksimleri mp3
    ud tamiri
    ud tarihi
    ud telleri
    ud un tarihçesi
    ud ustaları
    ud ustası
    ud uzmani
    ud ve kanun
    ud yapimi
    ud yapımcısı
    ud yeri
    ud çal
    ud çalanlar
    ud çalgısında en kalın telin
    ud çalgısında en kalın telin adı
    ud çalma programı
    ud çalma teknikleri
    ud çalmayı öğreniyorum
    ud çeşitleri
    ud özellikleri
    ud öğrenimi
    ud şarkıları
    ud kaç tellidir
    ud çalgısında en kalın tel
    ud çalgısında en kalın telin adı nedir
     
  2. UquR

    UquR Üye

    Ut ya da ud, telli bir müzik aleti. Sözcüğün aslı Arapça sarısabır veya ödağacı anlamındaki el-oud dan gelir. Baştaki el- sözcüğünün, bazı dillerde olup bazılarında olmayan harf-i tarif (belirgin tanım edatı) olduğunu bilen Türkler bu edatı atmış, geriye kalan oud ('eyn, waw, dal) kelimesini de - gırtlak yapıları eyne uygun olmadığı için - "ud" şekline sokmuşlardır. Dillerinde tanım edatı olan batılılar, 11-13. yüzyıllar arasındaki Haçlı seferleri sırasında tanıyıp Avrupa'ya götürdükleri bu saza, fr:luth, en:lute, de:Laute, it:liuto, Alaud (İsp.), Luit (Dat.) gibi hep L ile başlayan isimler vermişlerdir. Hatta saz yapıcılığı anlamında kullanılan lütye kelimesi de yine luthden yapılmadır (aslı Fransızca luthier).
    Konu başlıkları
    [gizle]

    * 1 Yapısı
    * 2 Ut yapımı hakkında ufak bilgiler
    * 3 Geçmişten günümüze ut sanatçıları
    * 4 Ut kitapları
    * 5 Kaynakça
    * 6 Dış bağlantılar

    Yapısı [değiştir]

    Tekne (gövde), göğüs (kapak), sap, burguluk ve teller olmak üzere beş esas elemandan meydana gelen udun yapımına, eleman sıralamasında da görüldüğü gibi, tekneden başlanır. Udun teknesi; gemi karinasını andıran, enine ve boyuna yapıştırılmış 4-5 cm kalınlığındaki parçalardan oluşan bir kalıp üzerine, 70 cm boy, 2 ila 4 cm en ve 3 mm kalınlıktaki dilim yaprak veya çemberlerin, çoğunlukla aralarına - hem estetik, hem sağlamlık amaçlı - kontrast renkli tek veya çift filetolar konularak işlenmesiyle meydana getirilir. Günümüzde bazı yapımcıların, parçaları tekne kavsine uygun boşluksuz olarak yapıştırılmış veya yine aynı formda yekpare alüminyum olarak kullandıkları kalıplar üzerine, ortada geniş, uçlarda sivri ve işlem orta eksenden başladığı için hep tek sayıda çevirdikleri dilimler, genellikle maun, ceviz, paduk, vengi, kelebek, nadiren de erik veya zeytin ağacındandır. Önceden ısıtılarak kalıbın eğimli profili kabaca verilen dilimler ütü ve ince kâğıt yardımıyla kalıba çekildikten sonra, belirli yerlerdeki küçük monte çivileri çıkarılarak kalıptan alınır ve bu defa dilimlerin içbükey yüzeyi, çenber ve filetoların uzun birleşme hattı boyunca kalın kâğıt veya extrafor yapıştırılarak kuvvetlendirilir.

    Ut yapımı hakkında ufak bilgiler [değiştir]

    Yaylı sazlarda olduğu gibi udun da bir şekli (formu) var. Yapımdan önce malzemeyi şeçmek gerekir. Ut teknesi; ceviz, maun, erik, kayısı, akça ağaç, kiraz, ithal ağaçlardan magase, vengi, pelesenk gibi birçok ağaçtan yapılmaktadır. En önemlisi kemanda da olduğu gibi üst tabladır. Seste başarı elde edebilmek için tablanın yani göğsün kaliteli ve çok kuru ladin ağacından yapılması gerekir. Ancak güzel ve yumuşak bir ses elde etmek için tabla kalın olmamalıdır. Çünkü ses molekülleri udun teknesine aksederek tablaya yansıyarak titreşim sağlar. Utta ses tablasının yüzde yetmiş beş önemi vardır, buna uyulduğu takdirde güzel ses almak mümkün olacaktır.

    Geçmişten günümüze ut sanatçıları [değiştir]

    * Udi Nevres
    * Şerif Muhittin Targan
    * Fahri kopuz
    * Sedat Öztoprak
    * Mısırlı İbrahim Efendi
    * Cevdet Kozanoğlu
    * Şerif İçli
    * Kadri Şençalar
    * Udi Hırant
    * Yorgo Bacanos
    * Cinuçen Tanrıkorur
    * Mutlu Torun
    * Necati Çelik
    * Samim Karaca
    * Osman Nuri Özpekel
    * Coşkun Sabah
    * Gülçin Yahya
    * Ergin Kızılay
    * Bayram Coşkuner
    * Sedat Oytun
    * Vedat Gençtürk
    * Mehmet Emin Bitmez
    * Yurdal Tokcan
    * Hakan Emre Ziyagil
    * İbrahim Coşkun

    Ut kitapları [değiştir]

    * Ud Muallimi,Hafız Mehmed 1902
    * Hocasız Ud Öğrenmek Usûlü, Ali Salahi Bey 1910
    * Ut Metodu,İskender Kutmani
    * Ud Öğrenme Metodu,Kadri Şençalar 1984
    * Ud Metodu,Onur Akdoğu,1984
    * Ud Metodu,Şerif Muhittin Targan (Hazırlayan:Zeki yılmaz,1995)
    * Uygulamalı Ud metodu,Bahattin Turan 1993
    * Ud Metodu,Temel Hakkı Karahasan 1993
    * Ud Metodu,Gelenekle Geleceğe,Mutlu Torun1993
    * Ud Metodu,Gülçin Yahya 2005
    * Ud Metodu,Görerek Dinleyerek 1-2,Mutlu Torun 2005,2006
    * Ud Alıştırmaları,Gülçin Yahya 2001
    * Ünlü Virtüöz Yorgo Bacanos'un Ud Taksimleri,Gülçin Yahya 2002
     
  3. Ud imalinde bazı özel bilgileri vermekte fayda görmekteyim. Yaylı sazlarda olduğu gibi udun da bir şekli (formu) var. Yapımdan önce malzemeyi şeçmek gerekir. Ud teknesi; ceviz, maun, erik, kayısı, akça ağaç, kiraz, ithal ağaçlardan magase, vengi, pelesenk gibi birçok ağaçlardan yapılmaktadır. En önemlisi kemanda da olduğu gibi üst tabladır. Seste başarı elde edebilmek için tablanın yani göğüsün kaliteli ve çok kuru ladin ağacından yapılması gerekir. Ancak güzel ve yumuşak bir ses elde etmek için tabla kalın olmamalıdır. Çünkü ses molekülleri udun teknesine aksederek tablaya yansıyarak titreşim sağlar. Bazı ud yapımcıların tablalarını tetkik ettiğimde çok kalın olduğunu gördüm bu durumda güzel ses almak mümkün değildir. Udta ses tablasının yüzde yetmiş beş önemi vardır eğer buna uyulduğu takdirde güzel ses almak mümkün olacaktır. Bu hususta konservatuar görevlisi olan Cafer Açın beyle 1964 yılında, ud yapımcısı Fikret Özer’le 1983'te ve müzik aletleri yapımcısı Salim Usta ile fikir alışverişinde bulundum.
    Ud her ne kadar Araplara mal edilmek istenmişsede aslında bir Türk sazıdır, Araplar bizden alıp gövdesini (tekne) biraz daha büyütmüşlerdir. Daha sonra Avrupa milletleri alıp tekamül ettirip, lut'u yapmışlardır.
     

Bu Sayfayı Paylaş