Tariz Sanatı nedir - Tariz Sanatı Örnekleri

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda SeLeN tarafından 26 Aralık 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    iğneleme sanatı - sitem sanatı - tariz sanatı nasıl yapılır - tariz sanatı örnekleri

    Bir insanı iğnelemek maksadıyla, bir sözü karşıt anlamını düşündürecek biçimde kullanmaya tariz diğer adıyla iğneleme sanatı denir.

    Araba o kadar hızlıydı ki, yürüyerek geçebilir.
    Bu yürekli insan, tavşandan çok korkar.

    Bu örneklerde “hızlı” sözüyle vurgulamak istenen “yavaş”, “yürekli” sözüyle de vurgulamak istenen korkaktır.

    Bu büyük romancımızın hemen her yapıtında tarihsel gerçeklere aykırı birçok şey bulabilirsiniz,

    Cümlede “büyük” sözcüğü karşıt anlamını düşündürecek şekilde kullanılıyor ve romancı eleştiriliyor.

    * Aferin oğlum Ahmet, Bu yolda devam eti
    Herifçoğlu Sen Misel’de koyuvermiş sakalı Neylesin bizim köyü, Nitsin Mahmut Makal’ı.
    (B. Rahmi Eyüboğlu)

    Şiirde “Bu yolda devam et” sözü tarizli kullanılıyor. Ahmet, Fransa’ya gidince köyünü, ülkesini unutmuş; gününü gün etmeye başlamıştır. Şair, oğlunun bu tutumunu eleştiriyor.

    Osmanlı’nın son dönem sadrazamlarından Âli Paşa, Girit seferinde başarı gösteremeden döner. Ali Paşa’yla arası hiç iyi olmayan Ziya Paşa bu olay üzerine şu dizeleri yazar:

    “Vermedi ablukada şan-ı donanmaya halel İngiliz devletine olsa sezadır amiral”

    İlk dizede şair “Donanmanın şanına leke kondurmadı.” demek suretiyle Âli Paşa’nın, Türk donanmasının şerefini hiçe indirdiğini anlatıyor.

    İkinci dizede de “İngiliz donanmasına amiral olsa yakışır.” diyerek, Âli Paşa’nın bir donanmayı idare edecek kapasitesi olmadığını vurguluyor.

    Mehmet Akif Mısır’da iken, yakın dostu Ferit Bey’ den hiç mektup alamaz. Ancak Akif’in annesi İstanbul’da vefat edince Ferit Bey’den bir tiziyet mektubu alır.
    Mektuba cevap yazan Akif şöyle der:
    “Yahu senden ses seda çıkması için bizim evden
    cenaze çıkması mı lâzım?”


    alıntı
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Tariz (İğneleme) Sanatı


    Tariz sözün ya da kavramın gerçek ve mecazlı anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektir. Tarizde mecaz-ı mürsel ve kinayedeki ilgiler yoktur. Tarizin güzel olması söyleyişteki inceliğe bağlıdır.Bir kişiyi küçük düşürmek amacıyla söylenecek sözü tam tersi olan bir sözle dokundurma yapmak sistemli bir biçimde anlatma sanatıdır.


    Örnek
    Eline geçeni asırmaya bak
    Dogru gidenleri şaşırtmaya bak
    Herkese tuzak kur düşürmeye bak
    Şerefsizlik şeref olduktan sonra
    Hüroğlu


    Bize kafir demiş müftü efendi
    Tutalım ben ona diyem müselman
    Vardıkta yarın ruz-ı cezaya
    İkimizde çıkarız onda yalan
    bir sözün söylenen anlamının tam tersini vurgulayacak biçimde kullanılmasıyla yapılır

    örnek: vermedi ablukada şan-i donanmaya halel indiliz devletine olsa sezadır amiral

    ÖRNEK

    Zühtü efendi bize kafir demiş _ _ O kadar zeki ki bütün sınıfları çift dikiş gidiyor _ _ Meşhur bir kelamdır sen kazann sen ye
    Yiyin efendiler yiyin bu hanı yağma sizin
    Doyuncaya patlayınca tıksırıncaya kadar yiyin

    Örnek
    : Kendi kurduğu şirketin başarılarını ballandıra ballandıra anlatan arkadaşıma:
    "Bu ne tevazu arkadaşım!" dedim.

    Alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş