Tales'in Bilime Katkıları Nelerdir?

'Bilim & Teknoloji' forumunda Mavi_inci tarafından 28 Nisan 2011 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Tales'in Bilime Katkıları Nelerdir? konusu Tales'in Bilime Katkıları Nelerdir?
    Tales’in Bilime Katkıları


    Tales’in şöhreti, öncelikle onun astronomisine ve o dönemde hiç kimsenin ulaşmış olamayacağı bir başarıya ulaşmış olmasına dayanır. Milâttan önce 28 Mayıs 525 tarihinde meydana gelen tam Güneş tutulmasını önceden haber verdiği ve böylece Lidyalılar ile Medler arasındaki altı yıllık düşmanlığı sona erdirdiği söylenmiştir. Tales’in bunu, Mısır’a yaptığı geziler sırasında öğrendiği ve Babillilerin de bildiği tutulmalar devresi “Saros”u kullanarak başardığı ileri sürülmektedir. Ancak Babilliler böyle bir devreyi bilmemekteydi. Yapabildikleri tek şey, Ay’ı sonuncu dördünden sonra, yeni Ay’a yakınken gözlemleyip bir tutulmanın meydana gelip gelmeyeceğini anlamaktı. Tales bunu biliyor muydu? Eğer biliyor idiyse başarabilir miydi? Birçok bilim tarihçisi, Tales’in bu tahminini söz konusu yöntemi kullanarak yapmış olamayacağı görüşündedir; en azından, Tales’in bu olayı, beşinci yüzyıl Yunan tarihçisi Heredot’un kaydettiği gibi olayın meydana geldiği yıl içinde haber vermiş olması mümkün değildir. Mutlu bir tesadüf de söz konusu olamayacağından, üzülerek de olsa, bunun ona ölümünden sonra yakıştırılmış bir başarı olduğunu kabul etmeliyiz. Benzeri yakıştırmalar geçmişte sıkça görülmektedir ve ilk defa Tales için yapılmamıştır. Yüz yıl sonra filozof Anaksagoras’ın da, önceden tahmin edilmesi oldukça imkânsız ve ancak şansa dayanan bir olayı – büyük bir göktaşının Aegospotami’ye düşmesini – haber verdiğine inanılmaktaydı.

    Yunanlılar, matematik bilgilerini Tales yoluyla Mısır’dan aldıklarını ileri sürmüşlerdir. Gerek Heredot ve Aristoteles, gerekse Aristoteles’in bir matematik tarihi yazmış olan öğrencisi Ödemos (Eudemos), Tales’in bu konuyu, Mısır’a yaptığı bir gezi sonrasında Yunanistan’a getirdiğini iddia etmiştir. Hatta Ödemos, Tales’in teorik geometri konusunda bir dizi önermeler getirdiğini belirtmiştir. Bununla beraber, Mısır matematiği hakkındaki bugünkü bilgilerimiz, Mısırlıların o zaman teorik bir geometriye sahip bulunduklarını kabul etmemize imkân vermemektedir: Mısırlıların geometrisi tamamen pratiğe ve tecrübeye dayalı bir geometriydi. Eğer Tales, bu tip geometriyi Mısır’dan getirmediyse, acaba kendisi mi tasarlamıştı? Geometrinin, Yunanlıların üstün başarı gösterdikleri bir matematik dalı olduğu kesindir: sanatları, onların simetriye ve zarif şekillere olan ilgilerini gösterir. Daha sonraları geometri konusunda üstün yetenek sergilemiş olsalar da, bu süreci Tales’in başlattığına dair delil yoktur. Tales’in geometri ile uğraşmış olduğu kesindir; ancak çalışmalarının hepsi pratik tarzda yapılmış gibi görünmektedir ve bu da tıpkı Mısır’dan getirmiş olabileceği türden bir geometridir. Bununla beraber, geometrinin, daha sonra geliştirilecek olan, tüm teorik yapısının böyle bir pratik geometriden doğmuş olduğu şüphesizdir.

    Alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş