Başkalaşım Kayaçlarının Özellikleri Nelerdir

'Doğa ve Bitkiler' forumunda SeLeN tarafından 25 Eylül 2011 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    başkalaşım kayaçları - tortul kayaçlar - volkanik kayaçlar - başkalaşım kayaçları nerelerde kullanılır - kayaç döngüsü

    Başkalaşım kayaları tortul ya da volkanik kayaların metamorfizma geçirmesi sonucunda oluşur.

    Yer kabuğundaki hareketler sonucunda bir kaya derinlere doğru iner. Burada mantodan gelen sıcaklık ve üzerindeki büyük basınç kayaların başkalaşmasına neden olur.

    Yüksek sıcaklık ve basınç altında kalan kayaların mineralleri ince tabakalar halinde

    dizilerek yapraklı bir yapı kazanır. Kırıldıklarında ince katmanlara ayrılır. Şist, gnays

    ve arduaz yapraklı bir yapı kazanmıştır.

    Metamorfizma sonucunda kireçtaşı (kalker) mermere, kil taşı şiste, granit gnaysa, kumtaşı kuvarsite ve taş kömürü ise elmasa dönüşmektedir.

    [​IMG]

    BAŞKALAŞMIŞ KAYAÇLARIN ÖZELLİKLERİ

    Þ Tabakalar halindedir.

    Þ Sert bir yapıya sahiptirler.

    Þ Fosil bulundurmazlar.



    Başkalaşım Kayaçlarının Kullanımı

    Mermer ve arduaz en çok kullanılan iki başkalaşım kayacıdır. Mermer birçok mimar ve heykeltıraşın eserlerinde yaygın olarak kullanmaktadır. Hindistan'ın Agra kentindeki sanat şaheserlerinden biri olan Taç Mahal bunlardan biridir.

    Yapraklı bir yapıda olması sebebiyle arduaz zemin, çatı ve kaldırım kaplaması olarak

    kullanılmaktadır. Ayrıca gri, siyah, kırmızı ve mor gibi renklere sahip olan arduaz

    binalarda dekor malzemesi olarak da kullanılmaktadır.

    KAYAÇ DÖNGÜSÜ

    Jeolojik zamanlarda milyonlarca yıl içerisinde bu üç sınıf kayaç birbirlerine

    dönüşmektedir.

    [​IMG]

    Kayaç döngüsü de denilen bu olayda mevcut kayaçlar derinlere

    doğru inerek eriyip magma haline gelir. Sonra bu magma yerkabuğu içinde veya

    yeryüzüne çıkıp soğuyarak katılaşım kayaçlarını oluşturur.

    alıntı
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Başkalaşım Kayaçlarının Özelliklerini maddeler halinde şu şekilde sıralayabiliriz;

    •Tabakalar halindedir.
    •Sert bir yapıya sahiptirler.
    •Fosil bulundurmazlar.



    Katı kayaçların, çevre koşullarının etkisiyle, sıcaklık, basınç ve mekanik gerilimle parçalanarak kimyasal bileşenlerinin eksilmesi ya da yenilerinin eklenmesiyle oluşan yeni tip kayalar. Başkalaşan kayaç, tortul kayaç, korkayaç ya da öteki başkalaşım kayacı türlerinden biri olabilir.

    Başkalaşım kayaçlarının yapısı ve mineral bileşeni, kayacı oluşturan özgün başkalaşım türünü yansıtır. Bu kayaçlar, tortul kayaçlar gibi tabakalı, püskürük kayaçlar gibi kristalli bir yapıya sahiptirler. Örnek olarak, kilin başkalaşmasıyla oluşan yaprak taşları (fillat) verilebilir.

    Bazı süs taşları da birer metamorfik kayaçtır. Karbonatlı metamorfik kayaçlar, özellikle kristalin kireçtaşları (mermerler) basta lazurit olmak üzere, süs taşı olarak kullanılan taşların ana kaynağıdır. Yakut ve mavi yakutla zümrüt yatakları, apatit, aksinit, kordiyerit, diyopsit, epidot, grassular, andradit, flüorit, skapolit, sfalerit, sfen, stealit, turmalin, vilemit, zensit gibi süs taşları metamorfik kayaçlardan oluşmaktadır. Karbonatlı olmayan metamorfik kayaçlardan da sist, zümrüt ve yakutla karbonatlı metamorfik kayaçlardan oluşan tüm süs taşları oluşabilir.

    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş