İnsan, kültür, sanat ve müzik ilişkisi

'Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü' forumunda Kayıtsız Üye tarafından 9 Nisan 2011 tarihinde açılan konu

  1. Sponsorlu Bağlantılar
    İnsan, kültür, sanat ve müzik ilişkisi
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    İnsan Kültür Sanat Ve Müzik İlişkisi

    Sanat sosyolojisi adı verilen dal sanatçının yaşadığı toplumla sanat kurumu arasındaki bağlantıları inceler. Çünkü her insan gibi sanatçı da diğer insanlarla ilişki halindedir ortak bir yaşantı içindedir. Onun içinden çıktığı toplum onun hedef aldığı kitleler ve sanat eseri arasındaki sayısız ilişkileri sosyolojinin bir dalı olan sanat sosyolojisi inceler.
    Sanat ve yaratma olayını birkaç faktörün etkisi ve sonucu olarak düşünebiliriz. Bunlardan birkaçı : sanatçı kişiliği kullanılan malzeme teknik ve sanatçının içinde yaşadığı toplumsal ortamdır. İnsanın yarattıkları incelenirken onun evrensel bir yaratık olması yanında millî ve toplumsal bir varlık olduğu da göz önüne alındığından bireyin anlaşılabilmesi için onun bağlı olduğu toplumsal yapı’nın da anlaşılması gerekmiştir.
    Sanat doğrudan doğruya insanlara seslendiğine göre sorunun çözümünü bir bakıma insan toplumunda aramak gerçekten yerinde olur. En basit tanımlamaya göre ; sosyoloji toplumları ve toplum içindeki olayları inceler. Sanat ise bütün toplumlarda yaygın bir olgudur. Sosyoloji toplumlarda böylesine yaygın bir olaya ilgisiz kalamazdı. İşte bu düşünceler ışığında sanatın insan toplumuyla olan ilgisini yorumlayabilme kaygısı bazı sosyologları ve sanat tarihçilerini yeni bir bilim kurmaya yöneltmiş böylece sanat sosyolojisi doğmuştur.
    Halkın ya da toplumun büyük çoğunluğunun sanatı belirlemede payı olduğu düşüncesi geç devirlerde kabul edilmiştir. Antik çağda halkı sanattaki değişme ve gelişmelerin temel etkeni olarak kabul etme eğilimi görülmez.
    Sanat sosyolojisi yüzyılımızın başında sanat tarihinin bir branşı olarak değil; sosyolojinin bir branşı olarak ortaya çıkar. C.Lalo’nun “sosyolojik estetik” dediği şey sosyal sınıfların sanata olan ilgisini kritik eden bir görüştür. Yazar kendinden önce benzer düşünceleri ortaya atan Guyau’nun izleyicisi gibidir.
    Sanat faaliyeti kalıcı ve evrensel değerleri bile amaçlasa her zaman belirli bir topluma sunulur arz edilir. Bir artistik faaliyete toplumun verdiği değer; eserin kabulü onun anlaşılması korunması ve elden ele geçişi bir toplum içinde olmaktadır. Ancak bütün bunların dışında sanatçının özel bir işlevi de vardır. İşte bu noktadan sonra sosyoloji teorilerini sanata açıklamakta yetersiz kaldığını görüyoruz. Çünkü sanatla toplum yapısından başka bağlantılar da vardır.


    MÜZİK FELSEFE ESTETİK[1]
    Vural Yıldırım-Tarkan Koç
    Sanat dalları toplum yapısı içinde birbirinden bağımsız düşünülemez.[2] Buna en güzel örnek sanat kavramının kendisidir. Resim sanatı müzik sanatı heykel sanatı dediğimiz gibi salt sanat diyerek de tümel bir ifade ile bütünü kapsayan tanımlamalara göndermelerde bulunuruz.
    Sanat sosyolojisinin sınırlarının tam olarak çizilmemiş ve tanımlanmamış olmasına rağmen[3] bu alana giren bazı dallar kendini göstermeye başlamıştır. Müzikoloji disiplini yaklaşık olarak yüz yıldır bilimsel yöntemlerle müziği incelemekte ve araştırmaktadır. Bu tür çalışmalar aynı zamanda sanat sosyolojisini meşrulaştırmayı da beraberinde getirmektedir.
    Müzikoloji; Din töre mitoloji gelenek vb. toplumsal kurumlarla müzik arasındaki etkileşimi inceler.[4] Bunu Stael’in edebiyat alanındaki çalışmalarına benzetebiliriz. Edebiyat ile toplum arasındaki etkileşimi inceleyen Stael özelde edebiyat genelde ise sanat sosyolojisi yapmıştır.[5]
    Müzikoloji müziğe yönelik bilim disiplinlerinin genel adı olmasına rağmen yöntem açısından Etnomüzikoloji’den ayrılır.[6] Son yıllarda bu iki disiplin Müzik Bilimleri adı ile kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca bu disiplinin alt dalları olarak müzik sosyolojisi müzik psikolojisi müzik terapi vb. söylenebilir.
    Müziğin kültür içinde incelenme ve araştırılması yeni değildir. Misyoner hareketleri ile birlikte başlayan “öteki”lere ilginin içinde müzik olgusu da vardır. Fakat müziğin kuramsal bir çerçeve içinde belirli bir bakış açısından ve nedensellikle ele alınması yani bilimsel yöntemle incelenmesi on dokuzuncu yüzyılla birlikte olmuştur. Müziğin bu dönemlerde incelenmeye başlanmasının nedenlerinin başında ulusçuluk akımları gelir. Bilindiği gibi ulusçuluk akımları Avrupada ülkelerin kendi değerlerini bulmak için tarihe yönelmeleri ile başlamıştır.
    Böylece bugünün ulusal kimliğini oluşturmak için kültürel arka planına yönelenler kültürel değerlerden biri olan müziği de ihmal etmemişlerdir. Müziği kendi başına ele almanın inceleme ve araştırmanın yolu disiplinlerarası çalışmaktan geçer.
    Müziği incelemek herhangi bir şeyi incelemekten farklı düşünülmemelidir. Bilindiği gibi inceleme için “ne nasıl ve neden” soruları bize yol gösterici özellik taşır. Müzik olgusunu bu sorulara yanıt arayarak ele almak bilimsel müzik incelemesinin başlangıcını oluşturur. Müzik yapmak ve müziği incelemek iki ayrı eylemdir. Müzik yapmak; müziği icra etmek çalmak söylemek bestelemek anlamına gelir. Müziği incelemek; müzik adına kuramsal yönteme dayalı inceleme yapmaktır.
    Müziği incelemek ve/veya araştırmak bizde yeni bir disiplin gibi düşünülse de Avrupa’da 19. yüzyıldan itibaren çalışmalar ile kendini ortaya koymuştur. Antropolojinin kuramsal katkısı; müziğe göreceli bakmayı etnosantrizmi reddetmeyi ön koşul olarak kültürü incelemeyi ‘’dayatmış’’ ve böylece müziğin kültür-bağımlı anlamlandırılması kabul görmeye başlamıştır.
    Müzik alanında öne çıkan daha çok müziğin icrası ve dinletilmesi olmuştur. Onu anlamlandırmak nedensellik ilişkilerini irdelemek maalesef yine yapanlara bırakılmıştır. Kaynağında toplanan bilgiler (müzik eserleri) yalnızca eğitim ve seslendirme amaçlı kullanılmıştır. Bu da bizi müziğin üretildiği ortamın içinde (bağlam) anlamlandırılmasına yönelik çalışmaların yapılmasına itmiştir. Müziği araştırmak; toplumu incelemek kültürü kodlamak kavramsallaştırmak müzik üzerine söylem kurmak demektir. Müzik üzerine söylem; sanatçı müzisyen ve/veya müzik sanatçısı kavramlarını içerirken aynı zamanda da müzikal kimliği irdelemek anlamını taşır.
    Tümel bir müzisyen kimliği oluşturmanın zorluğu göz önüne alındığında konuyu netleştirmenin kolay yolunun tikel olana yönelmek olduğu görülür. Müzikal kimlik oluşumunda önceliği sanatçı kavramının aldığını görürüz. Her müzisyen kendisini bir sanatçı olarak görebilir. Çünkü müzik; “bir ses sanatıdır.” Sanat dalları estetikten ve felsefeden bağımsız düşünülemez. Felsefe ve estetik sanatçının bilişsel alt yapısını destekleyici işgörüye sahiptir. Estetikten yoksun felsefeden uzak bir besteci düşünülemez.
    Müzik felsefesi müzik alanında düşünmeye katkı sağlar. Müzik felsefesi müziğin ontolojik boyutunda yaratma sürecine yönelik düşünme edimidir. Böylece düşünce ve beğeni ortaya çıkarak müzik estetiğini oluşturur. Müzik estetiği güzellik yargısına katkıda bulunarak beğenilerimizin biçimlenmesini kolaylaştırır. “Estetik işte bu serüvenin gerçekliği bir sunumda dışlaştırma serüveninin bilim olmaya çalışan bilgisidir.”[7] Müzik estetiği varolan eserlerin içerik ve yapısına yönelik güzeli arama oluşturma çabasıdır. Güzellik öznel yargılar bütünü olmasına rağmen estetikçi elinden geldiğince nesnel davranmak zorundadır. “Estetik gerçekliğin insansal olması ve insana bağımlı olması bir bakıma bu gerçekliğin insandan kalkarak anlaşabileceğini ifade eder. Böyle olunca da buradan estetik gerçekliğin sübjektif bir fenomen olduğu sonucuna varılmış olmaz mı? Hiç kuşkusuz varılacaktır”.[8] Güzellik sonuçta; görecelik arz eden “çirkin”in karşıtıdır. “Çeşitlilikte kurulmuş olan yapıt başkalarına çeşitli görünümler altında ulaşacaktır. Bu yüzden estetikte şaşmaz kurallar koymaya kalkmamak gerekir. Estetiği dondurmak hatta sakatlamak olur bu. Estetikte her kavrayışa yöneliş belli bir esnekliği belli bir yumuşaklığı zorunlu kılar.”[9]
    Müzik estetiği müziğin bireyler ve toplum için güzellik ve beğeni serüvenine yönelik çalışır. Eserlerin yapısına (sistem) ve anlamına (kültüre içkin) göndermelerde bulunarak kompozitörün yaratma sürecine katkı sağlar. Ses kümelerini kendisine alan olarak seçmiştir. Ayrıca icracının niteliğinden konser salonlarının dekorasyonuna dinleyici kıyafetlerinden sahnedeki düzene kadar birçok ayrıntı estetikçi için önemlidir. Yaptığı beğeni odaklı öneriler ile müzikbilimine de katkıda bulunur.
    Müzik hakkındaki düşüncelerimiz başlangıçta kültürlenme yolu ile oluşur. Eğitim sürecinde edindiğimiz bilgiler doğrultusunda giderek formelleşen müzik bilgi ve beğenimiz toplumsal aidiyetimizin dışa vurumunda önemli bir simgeye dönüşür. “Ulusal müzik” dediğimizde hangi ulusa ait olduğumuzu anlatan bizi diğer uluslardan ayıran müzikal üretimler anlaşılır. “...müzik ve onun çağırıştırdıkları bir yerden başkasına farklılıklar göstermekte (bir zamanlar giysilerin hala da yiyeceklerin farklı olması gibi) ulusal ya da bölgesel kimliğin simgesi görevini üstlenmektedir.”[10] Bütün toplumu kapsayan müzik beğenisi olacağı gibi bireye ait ya da gruba (“alt kültürler” mikro toplumlar vb.) özgü müzik ve sanat beğenisi güzellik anlayışı olabilir. “Güzeli beğeniş estetik bir yargı ile açıklanmaktadır; ve böylesine bir yargıya ön planda neden olan ‘düşün’ isteğe hazza ve beğeniye yönelik duyarlılığı yaratmaktadır ve bu önemli gerçek kendine özgü değişik bir değer yargısının meydana gelmesine olanak sağlamaktadır.”[11]
    Her sanat dalında olduğu gibi müzik sanatında da öncelikle duyulara yönelik insani edim vardır. Bu edimin insani yönünün olması insan (müzisyen) tarafından üretilmesinden kaynaklanır. “Müzik kendi kendine olan bir şey değil bizim yaptığımız ve anlam verdiğimiz bir şeydir. İnsanlar müzikle düşünür onunla kendilerinin kim olduğuna karar verip kendilerini anlatırlar.”
     
  3. çok teşekkür ederim çok işime yaradı
     
  4. Çok Saolun performansı yptım
     
  5. teşekürler işime yaradı ama biraz fazlaydı
     
  6. cok sagolun ya cok isime yaradi
     
  7. şu sitede olmasa varya müzikten 0 alcaktım
     
  8. çok saolun ama birzcık fazla olmuş :)
     
  9. insan ve müzik ilişkişi nelerdir
     
  10. saolun güzel bır sıte fakat ben aradığımı bulamadım olsun araştırmaya devam edıyım en ıyısı :*
     
  11. saolun işime yaradı .d
     
  12. Ama bu çok uzun olmuuşş
     
  13. Abi müzik performans var hoca bu konuyu yazılı olarak istiyor nasıl yazacam ben bunu :D
     
  14. ewet güzel ama biraz fazla çok yha :)
     
  15. müzik felsefeside insan kültür sanat ve müzik ilişkisi ile mi ilgili
     
  16. sorumun cevabı gelmedi çok önemli lütfen cevap verin müzik felsefe estetiği bu konuyla mı ilgili
     
  17. çok teşekkür ederim ben gökhan
     
  18. cok kötü hic güzel degil
     
  19. güzel işime yardı ama kazla olmuş
     
  20. harika berbat olabılır her neyse bız zekiyiz
     

Bu Sayfayı Paylaş