Sponsorlu Bağlantılar
   

Ünlü Daralması Örnekleri

Konu Dışı Başlıklar icinde Ünlü Daralması Örnekleri konusu , Türkçede Ünlü Daralması Ünlü Daralmasına Örnekler Ünlü Daralması darlaşma Sözcüklerin sonlarında bulunan geniş ünlüler (a, e) özellikle “-yor” ekinin darlaştırıcı özelliğinden dolayı daralarak ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşür. ...

Yeni Konu aç  Cevapla
 
Seçenekler
Alt 05-04-2011   #1 (permalink)
Standart Ünlü Daralması Örnekleri

Sponsorlu Bağlantılar


Türkçede Ünlü Daralması
Ünlü Daralmasına Örnekler
Ünlü Daralması darlaşma

Sözcüklerin sonlarında bulunan geniş ünlüler (a, e) özellikle “-yor” ekinin darlaştırıcı özelliğinden dolayı daralarak ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşür. Buna ünlü daralması denir.

Örnek:

bekl-e-yor > bekl-i-yor
kalm-a-yor > kalm-ı-yor
özl-e-yor > özl-ü-yor
soll-a-yor > soll-u-yor

Örneklerinde bu daralma görülmektedir.

“-yor” ekinden başka bir ekin ya da sesin darlaştırma özelliği yoktur. Ancak tek heceli olan “de- , ye-” fiilleri, kendinden sonra gelen “y” sesinden dolayı darlaşabilir.

Örnek:

de - yor > di - yor
de - yerek > di - yerek
de - yen > di - yen

Ancak bazen darlaşma olmayabilir.
Örnek:

de - y - ince > de - y - ince


Türkçede a, e ünlüsü ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyiş ve yazılışta da a ünlüleri ı, u; e ünlüleri i, ü olur:

başlıyor, kanıyor, oynuyor, doymuyor
izliyor, diyor, gelmiyor, gözlüyor

Birden çok heceli ve a, e ünlüleri ile biten fiiller, ünlüyle başlayan ek aldıklarında bu fiillerdeki a, e ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma (ı ve i'ye dönme) eğilimi görülür. Ancak, söyleyişteki ı, i ünlüleri yazıya geçirilmez:

başlayan
yaşayacak
atlayarak
saklayalı
atmayalım
gelmeyen
izlemeyecek
gitmeyerek
gizleyeli
besleyelim

Buna karşılık tek heceli olan demek ve yemek fiillerinde, söyleyişteki i ünlüsü yazıya da geçirilir:

diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye
yiyen, yiyerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyip

Ancak deyince, deyip sözlerindeki e yazılışta korunur.

 

Mavi_Sema isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Sponsorlu Bağlantılar
Alt 21-04-2013   #2 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Ünlü Daralması Örnekleri


ara yor arıyor mesala
  Hızlı Cevap
Yeni Konu aç  Cevapla

Sayfayı Paylaş

Hızlı Cevap
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Sorunun cevabını alttaki kutucuğa yazınız. (Gerekli)

Mesajınız:

Seçenekler


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Ünlü düşmesi nedir, Ünlü düşmesi örnekleri Kayıtsız Üye Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü 4 1 gün önce 00:19
Dünyaca Ünlü Halk Bilimi Örnekleri Eylül Seviyeli-Ciddi Konular 0 13-02-2012 16:07
Büyük ünlü uyumuna cümle örnekleri verir misiniz? Kayıtsız Üye Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü 1 28-09-2011 02:19
Ünlü Filozoflardan Sözler - Ünlü Filozofların Sözleri Mavi_Sema Güzel Sözler-Mesajlar 8 18-02-2011 02:01
Ünlü Sanatçılar/Ünlü sanatçıların yüksek kalite resimleri KaRDeLeN Sanatçı-Ünlü Resimleri 0 12-05-2009 11:10


Saat: 08:28.


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO ©2011, Crawlability, Inc.
Frmartuklu.Net ©2008 - 2014