FrmArtuklu

FrmArtuklu

Kaliteli Paylaşımın Adresi


Go Back   FrmArtuklu > (¯`·.(¯`·.Eğlence-Muhabbet ve Ciddi Konular ·´¯).·´¯) > Uzay ve Doğa > Doğa ve Bitkiler



Sponsorlu Bağlantılar
   

Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler

Doğa ve Bitkiler icinde Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler konusu , Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler Toprak Oluşumu: Kayaların fiziksel ve kimyasal yolla çözülmeleri sonucunda oluşan materyallerin içine su, hava, canlı ve canlı arıklarının karışmasıyla oluşan yapıya Toprak denir. ...

Yeni Konu aç  Cevapla
 
Seçenekler
Alt 23-07-2012   #1 (permalink)
Standart Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler

Sponsorlu Bağlantılar


Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler

Toprak Oluşumu:
Kayaların fiziksel ve kimyasal yolla çözülmeleri sonucunda oluşan materyallerin içine su, hava, canlı ve canlı arıklarının karışmasıyla oluşan yapıya Toprak denir. Oluşumunu tamamlamış bir toprak örtüsünde yukarıdan aşağıya farklı katmanlar vardır. Toprak oluşumunda çeşitli faktörlerin etkileri vardır. Bunlar:
a)İklim
b)Bitki örtüsü
c)Ana kayanın Özelliği
d)Yer şekilleri
e)Süre
Gibi faktörler etkilidir. Bunlar içinde en önemli faktör iklimdir. Bitki örtüsü toprağın verimliliğini ve devamlılığını sağlar. Kayanın ufalanmaya karşı direnci ve yapısı önemlidir. Eğimli arazilerde toprak oluşsa bile aşağıya kayar. Ayrıca toprağın oluşması için belli bir süreye ihtiyaç vardır.


Konu düzenlenmiştir kısa ve öz bilgiler eklenmiştir aşağıdaki bilgilerden yararlanabilirsiniz.


Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler

Toprak çeşitli etkiler sonucunda meydana gelen bir materyaldir. Toprak oluşumunu etkileyen etmenler doğal ve yapay olmak üzere 2’ye ayrılmaktadır.

Toprağın oluşumunu sağlayan doğal etkenler

• iklim ve bitki örtüsü
• Zaman
• Toprak
• Taşların özelliği

Toprağın oluşumunu sağlayan yapay etkenler

• İklim
• Bitki örtüsü
• Ana kayanın Özelliği
• Yer şekilleri
• Süre

İklim: Kimyasal ve fiziksel ayrışmaların temeline inildiğinde süreci başlatan şeyin iklim olduğu bariz bir şekilde gözlemlenebilir. Örneğin yağmur yağması toprağın yıkanması ile birlikte organik maddelerin büyük oranda parçalanmasını sağlamaktadır. Eğer iklim yağmur almayan bir iklim olsaydı bu süreç gerçekleşemeyecekti.

Bitki örtüsü: Bitkiler kökleri aracılığıyla kayaların ufalanmasını sağlar ve bu ufalanma sonucunda oluşan maddeler toprağı meydana getirir. Ayrıca zaman içerisinde kuruyup çürüyen bitkiler toprak içerisine karışarak toprağın organik maddeler bakımından zenginleşmesini sağlar.



Yer şekilleri: Yükselti, eğim, bakı, geçirimlilik durumu genel olarak yer şekillerinin toprak oluşumuna etkileri arasında yer almaktadır. Toprak oluşumunun daha hızlı meydana gelmesi için alanın düzgün olması gerekmektedir. Eğik yüzeye sahip olan yerlerde toprak çeşitli dış etkiler aracılığıyla süpürüldüğünden dolayı oluşumu bir hayli zordur. Ayrıca yüksek olan yerlerde sıcaklık düşüktür. Sıcaklığın düşük olduğu yerlerde de toprak oluşumu bir hayli zordur.

Ana kayanın özelliği: Toprağa ana özelliği veren kısma ana kaya denilmektedir. Eğer ana kaya çok sert bir yapıda ise toprak oluşumu zordur ancak ana kaya yumuşak ise çözünmesi kolay olacağından toprak oluşumu kolaydır.

Zaman: Toprak oluşumu emin olun bir hayli uzun sürece sahiptir. Ana kayanın ayrışması, bitkilerin toprağa karışması ve toprağın yıkanıp çözünmesi gibi olaylar belirli zaman içerisinde gerçekleşmektedir. Bu yüzden toprak oluşumu için zaman bir hayli önemlidir.

 


Konu Siraç tarafından (17-04-2014 Saat 21:36 ) değiştirilmiştir.
SeLeN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Sponsorlu Bağlantılar
Alt 23-07-2012   #2 (permalink)
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler nelerdir?


Toprağın Oluşumunu Sağlayan Doğal ve Yapay Etkiler

Toprak oluşumuna hizmet eden faktörler fiziksel, kimyasal ve biyolojik kaynaklı olabilir. Fiziksel kaynaklı toprak oluşumunda sıcaklığın, suyun, yağışların, rüzgarın etkisi vardır. Günlük, mevsimlik sıcaklık değişmeleri kayaların parçalanmasına yol açar. Gündüz, güneş ışıklarının kayalar üzerine çarpması onların ısınmasına ve genleşmesine sebep olur. Gece havanın soğuması sonucu, gündüz ısınmış ve genleşmiş olan kayalar, sıcaklığını radyasyon yoluyla kaybederek soğur ve büzüşür. Kayaları oluşturan mineral maddeler çok farklı yapıya sahip olduklarından, bunların her birisi bu sıcaklık değişmeleri sırasında farklı tepkime gösterir. Kimi erken, kimi geç ısınır veya soğur. Bu sürekli genleşme, büzüşme ve farklı ısınma ve soğumayla, kaya kütlesini oluşturan materyaller yüzeyden itibaren iç kısımlara doğru birbirinden ayrılır, kayada çatlaklar meydana gelir ve nihayet bir an gelir parçalanma, ufalanma başlar. Teorik olarak bu belirttiğimiz olaylar doğru kabul edilir. Ancak laboratuar koşullarında, yapay yoldan ısıtma ve soğutma yapılarak kayaların genleştirilip, büzüştürülmesi, mekanik bir parçalanma ortaya çıkarmamıştır. Bu yüzden bu yukarıdaki teori kısmen güvenliğini yitirmiştir.

Kayaların parçalanmasında suyun ve sıcaklığın etkisi fazladır. Kayalar arasında oluşan çatlaklara yağış sonrası sular dolar. Havanın soğumasıyla, çatlaklar arasındaki suyun donması ve suyun donarken hacmini 10 kat arttırması, her cm2’ye yaklaşık 150-160 kg bir basınç meydana getirir. Bu basınç etkisiyle kayalar parçalanır. Özellikle kayaların üst yüzeyinde bu olayın meydana gelme şansı çok daha fazladır ve bu yüzden kayalar kabuk halinde soyulur ve parçalanır. İlkbahar tavı dediğimiz, donmuş olarak kışı geçiren toprağın, ilkbaharda güneş ışıklarıyla ısınması ve aynen fırından yeni çıkmış taze bir ekmek gibi kabarık ve hoş bir koku yayması, furda yapı kazanması, bu mantık çerçevesinde meydana gelir.

Yağışın hızına, sürekliliğine, yağışın yağmur, dolu gibi oluş şekline bağlı olarak değişik etki gücü vardır. Dolu ve yağmur taneleri düşerken kazandıkları kinetik enerji, çarptıkları yüzeyde parçalayıcı, aşındırıcı mekanik bir etki meydana getirir. Toprak üst yüzeyine düşen ve toprak tarafından emilemeyen fazla sular toprak üzerinde birikir. Eğer meyil varsa bu meyle bağlı olarak akış başlar. Akışkan haldeki suların birleşmesi, sonuçta sel sularının oluşması, toprak ve kaya yüzeyini aşındırmaya başlar. Aşınan kısımlar suyla beraber taşınır ve bu taşınan parçalar toprak ve kayaları daha da parçalar. Bilindiği gibi, sel sularının tahrip gücü çok fazladır. Önüne gelen bir çok kuvvetli zannedilen engeli parçalar, yıkar ve yok eder.
Etkileri dünyanın belirli yerlerinde ortaya çıksa da, donmuş suyun buzul halini alması ve buzulların aşağıya doğru kayması, toprak ve kayaların üst yüzeyini aşındırır, parçalar ve sürükler.

Rüzgarların etkisi çarpma, yıkma ve taşıma olarak ortaya çıkar. Şiddet ve devamlılığa bağlı olarak etkileri farklılaşır. Çöllerde milyonlarca ton toprağı bir yerden bir yere taşımaları, ülkemizde Ürgüp’te peri bacalarının ortaya çıkışı rüzgarın etkisini göstermek bakımından güzel örneklerdir.

Topraktaki kimyasal olayların cereyan etmesiyle mineral maddelerin tamamının veya bir kısmının yok olması, şekil değiştirmesi söz konusudur. Böylece primer ana kaya parçaları ilk özelliğini kaybederek, sekonder başka bir yapıya dönüşür. Bu bakımdan kimyasal etki iki safhada meydana gelir.

1. Mevcut minerallerin yok olması
2. Sekonder ürünlerin oluşması

Sekonder ürünlerin bir kısmı ana mineral maddelerin değişmesinden, diğer bir kısmı bunların suda erimesi ve çökelmesinden sonra meydana gelir. Çökelmeler ayrışmanın olduğu yerde veya suyla taşınıp biriktiği yerde de olabilir. Toprakta kimyasal olayların oluşması için mutlaka su, hava ve sıcaklık gibi fiziksel etmenlerin bulunması gerekir. Toprak suyu içinde, toprak havasında bulunan CO2’nin erimesi, karbonik asitlerin meydana gelmesine sebep olur ve bu oluşan asitler toprağın erimesini ve kimyasal değişime uğramasını hızlandırır. Özellikle kükürt ve demir sülfatların oksidasyonu sonucu ortaya çıkan sülfürik asitler ve klorun suyla reaksiyonunda meydana gelen hidroklorik asit toprakların parçalanmasında, erimesinde ve değişik yapı kazanmasında büyük rol oynar. Yine çevredeki sıcaklık artışı kimyasal olayların cereyanını hızlandırır. Hava içersindeki oksijen mineral maddeleri oksitleyerek yapılarını bozar ve çabuk parçalanmalarını sağlar. Bunun en güzel örneği, demirin oksitlenerek paslanması ve parçalanmasıdır.

Topraktaki kimyasal ayrışma hidroliz (hidratasyon ve dehidratasyon), karbonasyon, oksidasyon, solüsyon ve indirgeme gibi olaylar sonucu meydana gelir. Bir kısım mineraller (feldspat, amfibol, piroksen ve mikalar) su ile temas ettiklerinde, suyu bünyelerine alarak değişime uğrar. İşte bu olaya “hidrasyon veya hidratasyon” adı verilir. Mineraller içine suyun girmesi onların hacmini arttırır ve dirençlerini azaltır.turkeyarena.net Bir örnek olarak, kırmızı renkli hematit, su alarak sarı renkli limonit haline geçer. Bu sırada oksidasyon da meydana gelecek olursa olay daha kolay ortaya çıkar.

a. 2Fe2O3 + 3H2O ® 2Fe2O3.3H2O
Hematit ® ® ® Limonit

b. 4FeO + 3H2O + O2 ® 2Fe2O3.3H2O
Demir oksit ® ® ® Limonit

Hidrasyona uğrayan maddeler tekrar suyunu kaybedecek olurlarsa “dehidratasyon veya dehidrasyon” meydana gelir. Sarı renkli limonitin içindeki su uçacak olursa, kırmızı renkli demir oksitler ortaya çıkar.
Hidroliz olayı sıcaklığa bağlıdır. Sıcaklık arttıkça olay hızlanır. Su donmuşsa hidroliz olmaz. Ortamda bulunan karbondioksit, suyun hidrojen iyonları konsantrasyonunu arttırır ve hidrolik aktiviteyi yükseltir.

Toprakta çürümekte olan organik maddeler, topraktaki bitkilerin kökleri ve diğer canlılar solunum sırasında ortama karbondioksit verir ve ortamdaki karbondioksitin su içinde erimesiyle, karbondioksitli suların miktarı artar. Ayrıca yağış suları havadaki karbondioksiti eriterek bünyesi içine alır ve toprağa taşır. Karbonik asitli sular, hidroliz sonucu meydana gelen hidroksitlere etki yaparak onları karbonat ve bikarbonatlara çevirir. İşte bu olaya “karbonasyon” adı verilir.

Ca(OH)2 + 2CO2 ® Ca(HCO3)2 veya 2KOH + CO2 ® K2CO3 + H2O

Karbonasyon olayı, toprak minerallerinin ayrışmasında önemli bir role sahiptir. Yağışı bol olan yerlerde kayaları parçalar. Havasız topraklar normale göre daha fazla miktarda karbondioksite sahiptir. Bu sular kireç taşları üzerine mutlak etkilidir. Yer yüzüne çıkmış kireç taşlı karbondioksitli sular, suyun ve karbondioksitin uçmasıyla bikarbonat haline dönüşerek Denizli-Pamukkale’deki doğa harikası beyaz renkli travertenleri meydana getirir. Oksijen atmosferde bol miktarda bulunan aktif bir elementtir. Diğer elementlerle kolayca birleşerek oksitlenmeyi meydana getirir. İşte oksijenin etkisiyle ortaya çıkan ve yükseltgemenin meydana geldiği bu olaya “oksidasyon” denir. Okside olan elementlerin dayanırlılığı azalır. Suyun diğer bir özelliği üniversal çözücü olmasıdır. Su içinde eriyen maddeler “solüsyonu” meydana getirir. Kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum suda kolay çözünen katyonlar, buna karşılık klorür, sülfat, bikarbonat ve karbonatlar suda az çözünen anyonlardır. Toprakta oksijenin az olduğu veya bulunmadığı durumlarda, okside olmuş elementlerdeki oksijenin bu elementlerden ayrılması olayına “indirgeme” denir. Taban suyu yüksek, aşırı sulamayla devamlı toprakların ıslak kalması halinde ve özellikle toprağın alt katmanlarında indirgeme olayı meydana gelir. Toprağın bu bölgesinde yaşayan mikroorganizmalar da, gereksinim duyduğu oksijeni temin etmek üzere indirgenmenin meydana gelmesine sebebiyet verir. İndirgeme meydana gelen topraklarda bitki kökleri besin maddelerini ve suyu alamaz.

Toprak içinde ve yüzeyinde yaşayan canlılar toprak oluşumun da etkili olup, biyolojik tepkimeyi meydana getirir.turkeyarena.net Canlıları, bitkisel ve hayvansal iki gruba ayırabiliriz. Hayvansal faaliyetler küçük ve büyük yapılı hayvanların etkisiyle ortaya çıkar. Kurtçuk, böcek, solucan, karınca, köstebek, fare gibi küçük hayvanlar toprağı kazar ve deler, toprakta tünel ve galeriler açar, yuva yapar, toprağı dışarı taşır ve toprağa yer değiştirir. Bu işlemler sırasında toprak mekanik olarak parçalanır. Bazen solucanlarda olduğu gibi, toprak içindeki yiyeceklerini ağzına toprakla beraber alır ve sindirim organından geçirip, kısmi bir değişime uğratıp, dışkı olarak dışarı atar. Büyük hayvanlar toprak üzerinde yürürken toprağı aşındırır. Ona baskı uygular, kazar ve dışkılarıyla toprağın organik madde miktarını arttırır.

Bitkiler kökleriyle toprağı deler. Topraktan bazı maddeleri aldıkları gibi, bazı maddeleri toprağa verir. Toprakta kimyasal ve fizyolojik olayların meydana gelmesine etken olur. Özellikle yosunlar, likenler, mantarlar en sert kayaların üzerinde tutunarak yüzeysel parçalanmasını sağlar. Toprağın üzerini örter ve kökleriyle toprağı ağ gibi örer. Böylece toprak erozyonuna mani olur.

Toprağın en küçük canlıları mikroorganizmalardır. Mikroorganizmalar organik maddelerin parçalanmasında, hümüsün (organik maddelerin) meydana gelmesinde ve sonra hümüsün kolloidal forma dönüşmesinde, toprakta nitrat ve nitritlerin oluşmasında, indirgeme ve karbonasyonun cereyan etmesinde yardımcı olur. Bu canlılar bazen mekanik, bazense kimyasal etki meydana getirerek, toprak oluşumunu sağlar. Eğer bu canlılar bu işlevlerini yapmasalardı, dünya bir çöplüğe dönerdi ve yaşanacak yer kalmazdı.
SeLeN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Alt 20-03-2014   #3 (permalink)
Sananebe slk s.
Thumbs down Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


:p malesef işime yaramadı
  Hızlı Cevap
Alt 26-03-2014   #4 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


Yapay etkileri de bi zahmet yazın. Çünkü işime yaramadı.
  Hızlı Cevap
Alt 26-03-2014   #5 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


çok uzun hiç bir işe yaramadı saçma
  Hızlı Cevap
Alt 26-03-2014   #6 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


hiçbi işime yaramadı ama yine de teşekkür ederim
  Hızlı Cevap
Alt 27-03-2014   #7 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


yapay etkiler ide yazarmısınızzz
  Hızlı Cevap
Alt 30-03-2014   #8 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


Yapayıda yazın ama maddeler halinde
  Hızlı Cevap
Alt 31-03-2014   #9 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


Yazacağınız şey madde halinde doğal ve yapay etkiler yaa 4. sınıf öğrencisi ne yapsın bunları !!
  Hızlı Cevap
Alt 01-04-2014   #10 (permalink)
Kayıtsız Üye
Standart Cevap: Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler


hani yapay etkiler malesef işime yaramadı
  Hızlı Cevap
Sponsorlu Bağlantılar
Yeni Konu aç  Cevapla

Sayfayı Paylaş

Hızlı Cevap
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Sorunun cevabını alttaki kutucuğa yazınız. (Gerekli)

Mesajınız:

Seçenekler


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Toprağın oluşumunu sağlayan yapay ve doğal etkiler nelerdir? Kayıtsız Üye Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü 7 17-04-2014 21:51
Doğal ve Yapay Seleksiyon Örnekleri Eylül Konu Dışı Başlıklar 0 11-01-2012 19:11
Doğal ve Yapay Ses Kaynakları Eylül Konu Dışı Başlıklar 0 30-11-2011 17:01
Doğal ve Yapay Seleksiyon Nedir - Doğal ve Yapay Seleksiyon Örnekleri Mavi_inci Konu Dışı Başlıklar 0 25-10-2010 14:23
Doğal ve Yapay Destanlar Mavi_Sema Masallar-Hikayeler-Destanlar 0 27-03-2009 20:42


Saat: 20:14.


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO ©2011, Crawlability, Inc.
Frmartuklu.Net ©2008 - 2014