FrmArtuklu

FrmArtuklu

Kaliteli Paylaşımın Adresi


Go Back   FrmArtuklu > (¯`·.(¯`·.Eğitim Portalı ·´¯).·´¯) > Teknik Bİlgiler > Diğer Mesleki Bilgiler



Sponsorlu Bağlantılar
   

Kaside Nedir ? Kaside Çeşitleri ve Kaside Örnekleri

Diğer Mesleki Bilgiler icinde Kaside Nedir ? Kaside Çeşitleri ve Kaside Örnekleri konusu , Kaside Nedir ? Kaside Çeşitleri ve Kaside Örnekleri Kaside Nedir ? Kasideler, genellikle birini övmek veya yermek amacıyla yazılan şiirler, daha çok din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan divan ...

Yeni Konu aç  Cevapla
 
Seçenekler
Alt 17-12-2008   #1 (permalink)
Standart Kaside Nedir ? Kaside Çeşitleri ve Kaside Örnekleri

Sponsorlu Bağlantılar


Kaside Nedir ? Kaside Çeşitleri ve Kaside Örnekleri

Kaside Nedir ?



Kasideler, genellikle birini övmek veya yermek amacıyla yazılan şiirler, daha çok din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan divan edebiyatı şiirlerdir. Kaside şairlerine kaside-gü (kaside söyleyen), kaside-sera ya da kaside-perdaz (kaside yazan) denir. Çok katı bir kalıpla yazılan kasideler, 6 bölümden oluşur

Türk edebiyatında 13. yüzyılda kullanılmaya başlanır. Nazım birimi beyittir. Beyit sayısı 33-99 arasında değişir. Kasidenin ilk beyitine matla denir. Şair kasidesi içinde matlayı tekrar ederse tecdid-i matla denir. Matlayı birden çok tekrar ederse bu zat-ül metali veya zül metalidir. Kasidenin son beyitine makta , şairin mahlasının bulunduğu beyite taç beyit denir. Kasidenin en güzel beyiti beyt-ül kasid olarak isimlendirilir.

"Kasideler birini övmek veya yermek için yazılan şiirlerdir."şeklindeki tanım,bunun nazım şekli değil de nazım türü olduğunu ortaya çıkartır.Oysa kaside adı şiirin nazım şekliyle alakalı bir durumdur.Bu açıdan bakıldığında kasideleri belirli bölümlerden oluşan ve gazellerden daha uzun yazılan belli bir kafiye örgüsü olan(aa ba ca da....)nazım şeklidir diye tanımlamak daha doğru olacaktır. Kasideyi övgü ve yergi şiiri olarak tanımlarsak övgü ve yerginin yapıldığı farklı nazım şekilleriyle yazılmış bütün şiirleri bu gruba dahil etmemiz gerekir.Mesela şair gazelinde bir kişiyi övdü ise onun da kaside olduğunu iddia etmemiz gerekir ki bu da bizi açmaza sürükler.Aynı şekilde bütün hicviyeleri kaside olarak adlandırmamız gerekir.Mesela Ziya paşanın meşhur terkib-bendlerini(erbâb-ı kemâli çekemez nâkıs olanlar,rencîde olur dîde-i huffâş ziyâdan...) kaside olarak kabul etmemiz gerekir. Kasidelerde illaki övgü veya yergi olacak şartı yoktur.Meselâ şair bahariyye içinde tamamen baharın güzelliklerinden bahsetmişse bunun içinde övgü ve yergi aramak abes olacaktır.Özellikle İstanbul'dan uzak kalan şairlerin divanlarındaki kasidelerde bir devlet büyüğünü övmekten ziyade bu tür övgü dışı konuların anlatıldığı eğer incelenirse görülecektir. Aynı hatalar gazel için de yapılmaktadır.Gazel kadın aşk şarap konulu şiirler demek değildir.Gazel bir nazım şeklidir.En az 3 beyittir.Beyit sayısı kasideler kadar fazla değildir.3 beyitten az olan gazellere nâ-tamam gazel denir.Yani tamamlanmamış."


Kasidenin Bölümleri

1. Nesip (Teşbib)

Kasidenin ilk bölümüdür, şiir yönünden en ağır bölümdür. Genelde 31/99 beyit olur. Şair bu bölümde betimleme yapar ; kadın, kış, at, bahar vs. Baharın tasviri yapılıyorsa: Bahariye, kışın tasviri yapılıyorsa: Şitaiye, temmuzun tasviri yapılıyorsa: Temmuziye, ramazanın tasviri yapılıyorsa: Ramazaniye, atın tasviri yapılıyorsa: Rahşiye, hamamın tasviri yapılıyorsa: Hamamiye.

2. Girizgah

Nesip bölümünden methiye bölümüne geçerken söylenen ve basamak görevinde olan beyitlerdir. Şair bu bölümde övgüye başlayacağını haber verir. 1-2 beyitten oluşur.

3. Methiye

Kasidenin sunulduğu kişinin övüldüğü bölümdür. Şiir yönü çok zayıf, dil yönü diğer bölümlere göre çok ağırdır.

4. Tegazzül

Gazel söyleme anlamına gelir, bütün kasidelerde olması zorunlu değildir. Methiyeden sonra şair bir fırsatını düşürüp aynı ölçü ve uyakta bir gazel söyler, buna tegazzül denir.

5. Fahriye

Şairin kendini övdüğü bölümdür. Fahriyeyi en seven şair Nefi'dir.

6. Tac

Şairin kendisi hakkındaki yeni düşüncelerini söylediği bölümdür. 2-3 beyit bulunur. 'Nefi' çok kullanır.(Tac bir bölüm değil sadece şairin isminin geçtiği beyittir)

7. Dua

Kasidenin son bölümüdür. Birkaç beyit olur. Şair burada övdüğü kişinin başarılı, uzun ömürlü, talihinin iyi olması yönünde dua eder.

Kaside ve tarihsel önemleri

Kasideler, sosyal ve kültür tarihi araştırmacısı için önemli bir belge ve bilgi kaynağı olarak değerlendirilebilirler. Resmî tarihi vesikalar kadar, edebî metinlerin de tarih araştırmacısı için önemli bir belge olduğunu ispatlayacak mühim kaynaklar arasındadır.

Kasideler, ideal devlet adamı profili çizme, sosyal ve ekonomik konularda devrin özelliklerini yansıtma, sosyal hayatın değişik sahnelerini anlatma, tarihî şahsiyetlerin biyografik bilgilerine katkıda bulunma, siyasal ve kültürel tarihin pek çok değişik safhası için yazılmış edebi eserlerdir.


Kasideler konularına göre de değişik adlar alırlar. Kasideler konularına göre isimlendirilir.

Tevhid: Allah'ın birliğini anlatan kısa gazel.
Münacaat: Allah'a yalvarmak yakarmak için yazılır.
Na'at : Peygamberi övmek için yazılır.
Methiye : Devlet büyüklerini övmek için yazılır.
Mersiye : Ölüm temalı kasidelerdir.
Hicviyye: Alay etmek amacında yazılan kasidelerdir.
Şehrengiz:Bir şehrin güzelliklerini anlatan kasidelerdir.
Cülusiye: Padişahın tahta geçişine sevinen kişiler için yazılan kasidelerdir.

KASİDE ÖRNEKLERİ


Kaside
Bu şehr-i Sitanbûl ki bî-misl ü behâdır
Bir sengine yekpâre Acem mülkü fedâdır

Bir gevher-i-yekpâre iki bahr arasında
Hurşîd-i cihân-tâb ile tartılsa sezâdır

Altında mı üstünde midir cennet-i a'lâ
Elhak bu ne hâlet bu ne hoş âb u hevâdır

İnsâf[ı] değildir anı dünyâya değişmek
Gülzâr[ı]ların cennete teşbîh[i] hatâdır

İstanbul'un evsâfını mümkün mü beyân hiç
Maksûd[ı] hemân sadr-ı kerem-kâra senâdır

Ez-cümle Nedîmâ kulun ey Âsaf-ı devrân
Müstağrak-ı lütf u kerem ü cûd u atâdır
NEDİM


KASİDE-Yİ HÜLYA
' Sevgili eşime ithaftır '

Ey divane bülbül gel bahara er
Açılmış goncaya sen de gönül ver.

Ruhuna hoş gelen bir türkü gibi
Seni saracak aşk rüzgarı eser.

Kırmızı renkleri bir kadeh gibi
Açılmış goncalar beni okşa der.

Dayanılmaz arzu varsa içinde
Kanatlarında güç, eksik olmaz fer.

Nereye koyarım diye düşünme
Sinenin üstüdür güzel olan yer.

Tatlı nağmelerle bezenmiş sözler
Kalbin derinine sevdayı eker.

Sevda öyle bir şey ki anlamazsın
İnceden inceye bir derdi döşer.

Unutmak istersin güzelliğini
Sen istedikçe o derine iner.

Bir bedeli vardır güzel sevmenin
Aşık olan çile çekerek öder.

Meyhanelerini mesken tutarsın
Sarhoşu olan ten kendinden geçer.

Sarılır kadehin ince beline
Yudum yudum içer, arzuyla öper.

Her damla düştükçe alevlenir kor
Baktığın yerlere hayali düşer.

Divanedir artık taşıdığın can
Harı söndürmeye çöllere gider.

Leyla'yı arayan gözlerin artık
Kumların üstünde Mecnun'a döner.

Her adım attığın yerde o vardır
Serabına doğru seni sevkeder.

Hülya'yı öveyim tatlı sözlerle
Ne güneş doğacak artık ne kamer.

Güneş doğmayınca sabah olmaz
Günün ilk ışığı olmaz da seher.

Çalkalanan deniz dalgalarında
Yol göstermeyecek artık bir fener.

Azgın dalgalarda yol gösterecek
Tam gönlüme göre istenen rehber.

Ne kadar derinde olsa da yine
Aranıp çıkartmak istenir cevher.

İnciler dizilmiş olur sineye
Bulununca onun gibi mücevher.

Ziyasından yoksun kalmış yıldızlar
Gece karanlıkta Hülya'yı bekler.

Aşk yarama merhem olacak ilaç
Dünyada Hülya'dır, ahrette kevser.

Ey divane bülbül onu övmeye
Sözler yetmez gayri, o tek şaheser.

Ey Dermani sende maarifet var
Çile sardıranı sevmektir hüner.

Kulunu seversin Yaradan için
Her sevgi içinde Allah'ı gizler.

Çektiğin çilenin sevabı varsa
Hem ahirete, hem dünyaya yeter.

Günahtan arınmış olanlardan ol
Kurulunca Hak'kın önünde mahşer.


Günahı çok olan sana bakınır
Aşık olan canı gıbtayla izler.

Ey Allah'ım gonca gülün dalında
Sonsuza dek eksik olmasın amber.

Hidayet eyle sen güzel kuluna
Kalbime karşı hep olsun münevver.

Şahadeti eksik etme dilinden
Hak'kın üzerine olsun mukadder.

Yanlışa düşüp de bocalamasın
Tek kılavuz olsun ona Peygamber.

Onun sevgisi var benim kalbimde
Benim sevgim onda olsun muteber.

ALİ KAYBAL

 


Konu Siraç tarafından (20-06-2011 Saat 19:23 ) değiştirilmiştir.
UquR isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Hızlı Cevap
Sponsorlu Bağlantılar
Yeni Konu aç  Cevapla

Sayfayı Paylaş

Etiketler
cesitleri, çeşitleri, kaside, nedir, ornekleri, ve, örnekleri

Hızlı Cevap
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın
Sorunun cevabını alttaki kutucuğa yazınız. (Gerekli)

Mesajınız:

Seçenekler


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Kaside ve gazel arasındaki fark nedir? SeLeN Seviyeli-Ciddi Konular 0 10-08-2012 23:17
Kaside çeşitleri Kayıtsız Üye Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü 3 24-02-2012 18:15
Kaside Çeşitleri Nelerdir? Mavi_inci Konu Dışı Başlıklar 0 21-02-2011 15:57
Kaside nedir özellikleri nelerdir Mavi_Sema Konu Dışı Başlıklar 0 20-02-2011 00:40
Kaside Nedir - Kasidenin Özellikleri Nelerdir Mavi_Sema Liselerimiz 0 19-10-2010 23:50


Saat: 16:31.


Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO ©2011, Crawlability, Inc.
Frmartuklu.Net ©2008 - 2014